>Mar Mar Aye 249

October 18, 2008

>

ေျပာျပစရာေတြလည္း တပုံႀကီးရိွေသးတယ္ (၂၄၉)
ရုပ္ေသးသဘင္ ႏွင့္ ေရႊျပည္ႀကီးသီခ်င္း
မာမာေအး
ေအာက္တုိဘာ ၁၈၊ ၂၀၀၈

ေသာတရွင္မ်ား က်န္းမာေတာ္မူၾကပါစရွင္-

မာေအးခ်စ္တ့ဲ ေသာတရွင္ေတြ ဂီတ၀ါသနာရွင္ေတြအားလုံး မာေအးရဲ႕ အသံေလး ၾကားရတ့ဲအခါမွာ ကုိယ္ေရာစိတ္ပါ ခ်မ္းသာၾကပါေစလုိ႔ ဆုမြန္ေကာင္း ေတာင္းလုိက္ပါတယ္။

ေသာတရွင္တုိ႔ေရ၊ ေရွ႕တပတ္မွာတုန္းက ေျမာက္ပုိင္းအီလီႏိြဳက္ တကၠသုိလ္မွာ ျပဳလုပ္တ့ဲ ျမန္မာပညာရပ္မ်ား ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပဲြ ကုိ တက္ေရာက္ရင္း ရုပ္ေသးအက ခင္းက်င္းျပသေတာ့ အေငါ့ အေထ့ အေစာင္း အေျမာင္း မယားႀကီးကေထာင္းတ့ဲပုံစံ ဆုိဟန္ကုိ ရုပ္ေသးမင္းသမီး အေမပု ေခၚ ဆရာပုက ဘယ္လုိဆုိတယ္ လုိ႔ သမီးေတြကုိ သင္ေပးတ့ဲ ရုပ္ေသးဆရာႀကီး၊ ပုဏၰားပ်ံေက်ာ္ေအးရဲ႕အိမ္ ရိွတ့ဲ ဦး၀ိစာရရပ္ကြက္ေနရာ ျပန္သတိရသြားေၾကာင္း ေျပာမိပါတယ္။

ရုပ္ေသးရုပ္ကေလးေတြဟာ ‘ဂုံးရုပ္’ ဆုိတာနဲ႔ ‘ဘီလူးရုပ္’ကလဲြရင္ သြားၿဖဲေလးေတြနဲ႔၊ အကုန္လုံး ၿပဳံးမ်က္ႏွာေလးေတြမုိ႔ ခ်စ္ဖုိ႔အလြန္ေကာင္းပါတယ္။ အဲဒီလုိ ကတမ္းခုန္တမ္းမွာ ေၾကးတမ္းမ၀င္ရွာတ့ဲ ကေလးကစားစရာ ယမင္းရုပ္ကေလးေတြကုိလည္း ပဲြေစ်းသြားရင္း၊ ဘုရားေစ်းသြားရင္း ခ်စ္ေဆြတုိ႔လည္း ေတြ႔မွာပါ။ အတူသြားတ့ဲ လူႀကီး မိဘေတြကုိ နားပူနားဆာလုပ္ ၀ယ္ခုိင္းခ်င္ ၀ယ္ခုိင္းမွာေပါ့ေနာ္။ ကုိယ္ခ်င္းစာလုိ႔ ေျပာတာပါ။ မာေအးငယ္ငယ္က အေဖတုိ႔ခင္တ့ဲ အိမ္နားကလူႀကီးေတြနဲ႔ ဘုရားဖူးထည့္လုိက္တုန္းကေပါ့။ ဘုရားေစာင္းတန္းက ေၾကးကုန္သံကုန္ဆုိင္မွာ ခ်ိတ္ထားတ့ဲ ယမင္းရုပ္ကေလး ခ်က္ခ်င္း၀ယ္မေပးလုိ႔ ငုိတာ ငုိတာ၊ ခမ်ာေတြ ေငြမပါလုိ႔ အိမ္မွာျပန္ယူ ၀ယ္ေပးရသတ့ဲ။ အဲသေလာက္ စဲြခ့ဲတ့ဲ အရုပ္ကေလးေတြပါ။ ၾကာၾကာေတာ့ မခံတတ္ပါဘူး။ အရုပ္က ရႊ႔ံေစးနဲ႔လုပ္တာကုိး ရွင့္။ အက်ႌတုိ႔ လုံခ်ည္တုိ႔ကေတာ့ စကၠဴနဲ႔လည္း လုပ္တာပဲ၊ အ၀တ္နဲ႔လည္း ကပ္ခ်ဳပ္တာပါပဲ။ မာေအးတုိ႔ ကစားခ့ဲၾကတ့ဲ ယမင္းရုပ္ကေလး ကစားစရာေလးေတါဟာ ၁၈၆၃ ခုႏွစ္ေလာက္မွာကတည္းက ရိွေနၿပီ တ့ဲ၊ ဥေရာပက တခ်ဳိ႕ျပတုိက္ေတြမွာ ျပထားေသးတယ္တ့ဲ ရွင္။

အႏုပညာတန္း၀င္ ရုပ္ေသးက႑ဟာ တိမ္ေကာေပ်ာက္ကြယ္လု ျဖစ္ေနတာကုိ သတိျပဳမိတ့ဲအတြက္ ၀ါသနာႀကီးစြာ ေလ့လာဆည္းပူး ထိန္းသိမ္းရင္း တီထြင္ႀကံဆေနတ့ဲ ဆရာ၀န္ႀကီးရဲ႕ တင္ျပခ်က္အရကေတာ့ ရုပ္ေသးႀကိဳးနဲ႔ ဆုိင္ရာစကား ၁၄၈၄ ခုႏွစ္က စာဆုိအေက်ာ္ ‘အရွင္မဟာရ႒သာရ’ ေရးဖဲြ႔တ့ဲ ကဗ်ာလကၤာမွာ ပါခ့ဲတ့ဲအတြက္ ဒိအရင္ကာလကတည္းက ရုပ္ေသးရိွေနၿပီလုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ၁၈၁၈ ခုႏွစ္မွာ သံအဖဲြ႔တဖဲြ႔က ‘အင္း၀’မွာ ရုပ္ေသးပဲြ ျပခ့ဲတယ္။ ၁၈၃၀ မွာ ‘အင္း၀’ကုိ ခရီးသြားရင္း ေရာက္ခ့ဲတ့ဲ ဗုိလ္ႀကီး Pemberton ဟာ ႀကိဳး ၃၂ ေခ်ာင္း ဆဲြကရတ့ဲ ရုပ္ေသးပဲြကုိ ျပသတင္ဆက္ခ့ဲတယ္။ ၁၈၃၈ ခုႏွစ္မွာေတာ့ အမ်ားသိၿပီးတ့ဲ ျမ၀တီမင္းႀကီး ဦးစဟာ ရုပ္ေသးဂုဏ္ေျမာက္ေအာင္ ႀကိဳးဆဲြရုပ္ တီထြင္မႈကုိ သူ႔ကုိယ္ပုိင္ဉာဏ္သုံးၿပီး ေဖာ္ထုတ္ခ့ဲေၾကာင္း သိရပါတယ္။

ရုပ္ေသးကုိ စင္ေဆာက္ၿပီး ကျပဖုိ႔ စၿပီးေဆာင္ရြက္ဖုိ႔အႀကံရတာ စာဆုိေတာ္ ဦးၾကင္ဥ ျဖစ္ပါတယ္ရွင္။ ေဒ၀ကုမၻာဏ္၊ ပါပဟိန္၊ ၀ကၤႏၱ စတ့ဲ ျပဇာတ္ေတြ၊ ပေဒသာသီခ်င္းေတြ ေရးခ့ဲတ့ဲ ဦးၾကင္ဥဟာ သဘင္၀န္ ဦးေသာ္နဲ႔အတူ တုိင္ပင္ၿပီး စင္တင္ခ့ဲတဲ့အေၾကာင္း စာေရးဆရာႀကီး မဟာေဆြ ေရးခ့ဲတ့ဲ ‘ဖုိး၀ဇီရအေၾကာင္း’ အတၳဳပၸတၱိမွာ ဖတ္ရပါတယ္။ ေရွးက နန္းေတာ္တြင္းမွာ တညတည္းနဲ႔အၿပီး ခင္းက်င္းကျပလုိ႔ မရႏုိင္တ့ဲ နန္းတြင္းျပဇာတ္ႀကီးေတြအစား ျပည္သူျပည္သား ေက်းလက္ဖြားမက်န္ အသင့္ အရသာ ခံႏုိင္ေစမယ့္ ဇာတ္နိပါတ္ရာဇ၀င္ေတြပါ နားလည္ေစႏုိင္မယ့္ ကုိယ္တုိင္ေရး ဒ႑ာရီျပဇာတ္ေတြ ဖန္တီးၿပီး ရုပ္ေသးစင္တင္တ့ဲအခါ ရွင္ဘုရင္၊ မိဖုရား၊ ၀န္ႀကီးေလးပါး အရုပ္ေတြနဲ႔ တုိင္းျပည္တည္၊ မင္းသားရုပ္ မင္းသမီးရုပ္ေတြနဲ႔၊ တကၠသုိလ္ပညာသင္ရာကအျပန္မွာ ေနာက္ေတာ္ပါလူရႊင္ေတာ္အရုပ္ေတြနဲ႔ ေမတၱာသရုပ္ ဟာသေတြလုပ္ ဆုိေတာ့ ရုပ္စုံစင္ေတာ္ ေခၚလုိေခၚ၊ ရုပ္ေသးစင္၊ ရုပ္ႀကီးစင္လုိ႔လည္း ေခၚၾက။ ဦးၾကင္ဥရဲ႕ ရတုေတြ၊ ဆယ့္ႏွစ္ရာသီဘဲြ႔၊ မုိးဘဲြ႔၊ ေဇာ္ဂ်ီညည္းခ်င္း၊ မုဆုိးစကား၊ ဆုိင္းဆင့္မ်ားနဲ႔ ဂုဏ္တင့္ အရိွန္္ျမင့္ခ့ဲပါတယ္။

အဲဒီလုိ ရုပ္ေသးစင္အဆင့္ဆင့္နဲ႔ သဘင့္အစဥ္အလာ ထြန္းခ့ဲတာ တုိင္းတပါးလက္ေအာက္ ေရာက္သည္အထိလုိ႔ ဆုိရမွာေပါ့ရွင္။ အမ်ဳိးကုိထိရင္ မခ်ိေအာင္နာ ဆုိတာလုိပဲ နယ္ခ်ဲ႕ကုိ အၾကပ္ထဲ ပုိ႔ရေအာင္ ရုပ္ေသးစင္ေပၚက မျပတ္ ဟဲလုိက္တာ ကညာမဒီကုိင္ဦးဖူးညိဳ ျဖစ္ပါတယ္၊ သီေပါမင္းျမတ္ရဲ႕ အသုံးေတာ္ခံ မဂၤလာစင္ေတာ္သားမုိ႔ “မစုသဒၵေရႊေတာင္ေက်ာ္စြာ”ဘဲြ႔ ခ်ီးျမွင့္ေတာ္မူခ့ဲပါတယ္။ ပါေတာ္မူၿပီး ၂ ႏွစ္အၾကာ ၁၂၄၉ ခုႏွစ္မွာ အရွင္သခင္ကုိ လြမ္းတတ့ဲ ‘သီဟာပ်ံနန္းဘုံျမင့္မွာလ’ အစခ်ီ သီခ်င္းကုိ ကုိယ္တုိင္ ေရးလုိက္ ဆုိလုိက္တ့ဲအခါ သူငါအမ်ား မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ ပြားခ့ဲၾကပါသတ့ဲ။ ေခတ္က ေ၀းလုိ႔ အသံ မသိေတာ့ေပမယ့္ ‘စာသား’ေလး က်န္လုိ႔ ေတာ္ေသးရဲ႕ရွင္။ နည္းနည္းေတာ့ ေကာက္ႏႈတ္ ဖတ္ျပခ်င္ပါတယ္။

(ဦးဖုိးညိဳသီခ်င္းစာ-)“ကုလားဘုရင္ သူ႔နယ္သြား၊ သနားစရာ့ႏြယ္မဟာ၊ ေရႊမန္းေဆာင္ျမင့္ နန္းႏွင့္ကြာ၊ ေရေၾကာင္းစံတင့္ ျမန္းခ့ဲရွာ၊ သီတာရီျပာ၊ မဟာပင္လယ္ျခားမွာလ၊ ယူရာပူစြာ ႏွစ္ဆူႏွစ္ျဖာ လုိက္သြားေခ်ေပါ့၊ ကံသာဖန္လာ ျမန္စြာ – ေဆြေတာ္သားတုိ႔မွာဖ်ာ့၊ အားငယ္လုိ႔ပန္း၊ သနားဖြယ္မုိ႔ဖမ္း၊ ကုလားနယ္သုိ႔ ျမန္းရွာရ၊ အသွ်င္ထိပ္စုျမတ္ဘုရား၊ သမီးေတာ္ႏွစ္ပါး စုဖုရားတုိ႔မွာကြယ္၊ ေအးေအးျမျမ စန္းေငြလက့ဲသုိ႔ ထြန္းပၾကည္လင္ပါေစဘုရား” တ့ဲရွင္။

အမ်ဳိးခ်စ္တ့ဲ အႏုပညာရွင္မုိ႔လည္း ဓား၀ဲေနတ့ဲ သူ႔ကြ်န္ေခတ္ထဲမွာ ဆုိရဲတာေပါ့ရွင္။ သူ႔ရင္ထဲ ဘယ္ေလာက္မ်ား အမ်က္ပြားေနသလဲ မွန္းၾကည့္စမ္းပါလား။

နယ္ခ်ဲ႕သမားေတြကုိ လူမ်ဳိးတရာ့တပါး ဗမာေတြ ေရၾကည့္ရင္ ကုလားမ်ဳိး ၆၀ ထဲ သြင္းမွာကုိး ရွင့္။ ဒါေၾကာင့္ ကုလားခ်င္းထပ္ေနေအာင္ စာထဲ ဆဲြစပ္ပစ္လုိက္တာသာ ၾကည့္ေတာ့။

၁၉၁၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ ရုပ္ေသးမင္းသမီး ဦးဖူးညိဳက ‘ေရႊျပည္ႀကီး’ဆုိတ့ဲ မင္းသားရာျပတ္ ဦးေမာင္ကေလး ေရးတ့ဲ သီခ်င္းကုိ စင္ေပၚမွာ ထပ္ဆုိျပန္္ေတာ့ ‘ေရႊျပည္ႀကီး’ သီခ်င္းကုိ နယ္ခ်ဲ႕အစုိးရက အေရးယူတယ္။ ဒါေပမယ့္ ခဏပါပဲ။ ‘ေရႊျပည္ႀကီး’ သီခ်င္းေတြထဲက ‘ေရႊျပည္ႀကီး’ ေနာက္တပုဒ္ ျဖစ္ပါတယ္ရွင္။

(နန္းေတာ္ေရွ႕ ေရႊျပည္ႀကီး – ခင္ညြန္႔ရီ) ေၾသာ္ – ေရႊျပည္ႀကီး (ဘယ္ခါမွ နီးရပါ စည္ထီးနဲ႔ကြာ) ၂ x x သာသနာဒါယိကာ ရာဇာမရိွတာ ၾကာၿပီ။ ယခုအခါ သူမ်ားႏုိင္ငံ ၿပိဳင္စံစုိးတ့ဲ မင္းျမတ္ရာဇာ စုံစုံညီညီ၊ လူမ်ဳိးျခားတုိ႔ ေမးကာျမန္္းကာ နန္းေတာ္တခုသာ၊ မႏၱေလး နန္းေတာ္တခုသာ က်န္ပါေတာ့သည္။ ဘယ္အခါမွ နဂုိရ္ေနျပည္ ေရႊျပည္ႀကီး နီး နီးခ်င္လွသည္။ x x

(မူရင္း – ဘီဘီစီ အသံလႊင့္ဌာန၊ ျမန္မာပုိင္းအစီအစဥ္)

ေရဒီယုိေဆာင္းပါး နားဆင္ရန္္ ဤေနရာ ကုိ ႏွိပ္ပါ။


သင့္အေၾကာင္း သင့္လုုပ္ငနး္ ေၾကာ္ျငာ သည္ေနရာမွာ ေၾကာ္ျငာႏိုုင္ပါျပီ
No tags for this post.

Related posts

အလားတူ စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ စာမ်ား၊ ေဆာင္းပါးမ်ား ...:Uncategorized

Comments are closed.

ေၾကာ္ျငာ … ေၾကာ္ျငာ …

စာအုပ္ျမင္ ခ်စ္ခင္ပါေစ

မိုုးမခမွာ ေၾကာ္ျငာပါ

Help MoeMaKa

မိုုးမခ Kindel Store

မိုုးမခ Kindel Store

MoeMaKa Online Store

MoeMaKa Online Store

Colorful People Memorial Place

%d bloggers like this:

မိုုးမခနဲ႔ ပတ္သက္သမွ်

ေဒါက္တာခင္ေမာင္၀င္း(သခ်ာၤ)၏ Fuzzy Logic & Set Theory ေဆာင္းပါးမ်ား ထြက္ျပီ

By

ေဒါက္တာခင္ေမာင္၀င္း(သခ်ာၤ)၏ Fuzzy Logic & Set Theory ေဆာင္းပါးမ်ား ထြက္ျပီ မိုးမခစာအုပ္စင္၊...

Read more »

ဂ်ဴနီယာ၀င္း ဘာသာျပန္တဲ့ ၂၁ရာစု ဂ်ာနယ္လစ္ဇင္ ထြက္ျပီ

By

ဂ်ဴနီယာ၀င္း ဘာသာျပန္တဲ့ ၂၁ရာစု ဂ်ာနယ္လစ္ဇင္ ထြက္ျပီ (မိုးမခစာအုပ္စင္) ဇန္န၀ါရီ ၃၁၊ ၂၀၁၉...

Read more »

ေအး၀င္း(လမင္းတရာ) ၆၆ ေမြးေန႔ အတြက္ ကေလာင္စုံေရးတဲ့ စာအုပ္

By

ေအး၀င္း(လမင္းတရာ) ၆၆ ေမြးေန႔ အတြက္ ကေလာင္စုံေရးတဲ့ စာအုပ္ (မိုးမခစာအုပ္စင္) ဒီဇင္ဘာ ၂၆၊ ၂၀၁၈...

Read more »

ဇင္လင္း၏ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ စစ္ခင္းသူ နဲ႔ အျခားေဆာင္းပါးမ်ား ထြက္ပါျပီ

By

ဇင္လင္း၏ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ စစ္ခင္းသူ နဲ႔ အျခားေဆာင္းပါးမ်ား ထြက္ပါျပီ မိုးမခစာအုပ္စင္၊ ဒီဇင္ဘာ ၈၊...

Read more »

သင္ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ရာ စာကို အနည္းဆုံး ၁ ေဒၚလာ လွဴျပီး မိုးမခကို ကူညီပါ

Donate while shopping on amazon

Recent Comments

Tags

(all tags)