fbpx

>Students Movement in Burma (05)

February 14, 2009

>

ကုိဗဟိန္းမွသည္ ေက်ာ္ကုိကုိအထိ (အပုိင္း ၅)
‘၁၉၃၈ တတိယ တကၠသိုလ္ သပိတ္ ၁၃ဝဝ ျပည့္ အေရးေတာ္ပံု’
ေအာင္ေဝး
ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၄၊ ၂၀၀၉

၁၉၃၆ တကၠသုိလ္ ဒုတိယ သပိတ္ႀကီး အၿပီးမွာေတာ့ နဂုိမူလ ကေဒါင္းအလံေတြ ေနရာမွာ ရဲရဲနီတဲ့ ခြပ္ေဒါင္းအလံေတြ အစားထိုး လြင့္ပံ်လာခဲ့ပါၿပီ။

၃၆ သပိတ္ႀကီးက ေမြးဖြားေပးခဲ့တဲ့ ‘ဗကသ’ ABSU ရဲ႕ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး ျဖစ္သူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက ခြပ္ေနတဲ့ေဒါင္းပံုေရးဆဲြေပးဖို႔ ေတာင္းဆုိလုိ႔ ကာတြန္းဦးဘဂ်မ္းက ခြပ္ေဒါင္းပံု ေရးဆြဲေပးခဲ့တာ လုိ႔ ဆိုပါတယ္။ လြတ္လပ္ေရးကုိ ‘က’ ၿပီးေတာ့ မယူဘူး၊ ‘ခြပ္’ၿပီးေတာ့ ယူမယ္ ဆိုတဲ့ ခြပ္ေဒါင္း စိတ္ဓာတ္ အစဥ္အလာက အဲဒီ အခ်ိန္ကတည္းက စခဲ့တာပါပဲ။

ျမန္မာျပည္သူလူထုရဲ႕ အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး လႈပ္ရွားမႈ ႏုိင္ငံေရးဒီေရဟာ တျဖည္းျဖည္း ျမင့္တက္လာေနပါၿပီ။

၁၉၃၇ မွာေတာ့ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးမွာ အေရးပါတဲ့ လႈပ္ရွားမႈတခု ေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ‘နဂါးနီ’ စာအုပ္အသင္း ေပၚထြက္လာျခင္းပါပဲ။ သခင္ႏု၊ သခင္သန္းထြန္း၊ သခင္စုိးတုိ႔ ဦးေဆာင္ၿပီး နဂါးနီကုိ ထူေထာင္လုိက္ၾကပါတယ္။ နဂါးနီစာအုပ္အသင္းဟာ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ေတာ္လွန္တဲ့ အေတြးအေခၚေတြ ျဖန္႔ခ်ိေပးႏုိင္တဲ့ လႈပ္ရွားမႈ ျဖစ္လာပါတယ္။

‘ဆင္းရဲျခင္း လြတ္ကင္းေအာင္ လမ္းျပေဆာင္ပါမည္’ ဆုိတဲ့ ‘နဂါးနီ’ သီခ်င္းဟာလည္း ၁၉၃၅ခုႏွစ္က ေပၚထြက္ခဲ့တဲ့ ‘တုိ႔ဗမာ’သီခ်င္းလုိပဲ ျမန္မာျပည္သူ လူထုရဲ႕ ပါးစပ္ဖ်ားမွာ ေရပန္းစားလာခဲ့ပါေတာ့တယ္။

၁၉၃၈ ေရာက္ေတာ့ ဧၿပီလ (၂၅) ရက္ေန႔ ပုသိမ္ၿမိဳ႔မွာ ဗမာႏိုင္ငံလံုး ဆုိင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ား သမဂၢ (ဗကသ) All Burma Students Union (ABSU) ရဲ႕ တတိယ အစည္းအေဝး က်င္းပပါတယ္။ ဒီအစည္းအေဝးမွာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ အက္ဥပေဒၾကမ္းကုိ ၿဗိတိသွ် အစုိးရက ၾသဂုတ္လ ဥပေဒအထိ ဘာမွ ျဖစ္မလာေသးဘူးဆိုရင္ ေက်ာင္းသားေတြက သပိတ္ေမွာက္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ခဲ့ၾကပါတယ္။

အဲဒီညီလာခံမွာ သဘာပတိျဖစ္တဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက – ၁၉၃၆ သပိတ္ဟာ ပထမပုိင္းမွာ ေအာင္ျမင္ခဲ့ေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ မိမိတို႔ အင္အား ျပန္လည္ ျဖည့္တင္းဖို႔ ေအာင္ျမင္စြာ သပိတ္လွန္ခဲ့ရေၾကာင္း၊ ဒီတခါ သပိတ္ေမွာက္ရင္ေတာ့ ေအာင္ဆန္းေသာ္လည္း ျပဳတ္ရမယ္၊ တုိက္ပြဲေသာ္လည္း ေအာင္ရမယ္ လုိ႔ ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

ဒီအစည္းအေဝးၿပီးလို႔ မၾကာပါဘူး၊ ကုိေအာင္ဆန္းက ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ဘဝက ထြက္ၿပီး တို႔ဗမာအစည္းအရံုးႀကီးကုိ ေျခစံုပစ္ ဝင္သြားခဲ့ပါေတာ့တယ္။ ကုိေအာင္ဆန္းရဲ႕ ေနရာကို ကိုဗဟိန္းက ဆက္ခံပါတယ္။

ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၃ဝဝျပည့္၊ ၁၉၃၈ ႏုိဝင္ဘာမွာေတာ့ ေခ်ာက္ေရနံေျမက ဘီအိုစီ အလုပ္သမားေတြရဲ႕ သပိတ္ႀကီးေပၚ ထြက္လာခဲ့ပါတယ္။ ေရနံေျမ သပိတ္တပ္သားေတြဟာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔ကို ခ်ီတက္ဖို႔ ထြက္ခြာလာၾကပါတယ္။

အလုပ္သမားသပိတ္တပ္ႀကီးကို ေထာက္ခံဖုိ႔ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ ျဖစ္တဲ့ ကိုဗဟိန္းနဲ႔ ကိုဗေဆြတုိ႔ မေကြးၿမိဳ႔ အထိ တက္ၿပီး သြားေရာက္ ႀကိဳဆုိၾကပါတယ္။ အဲဒီမွာ နယ္ခ်ဲ႔ အစုိးရက ကုိဗဟိန္းနဲ႔ ကုိဗေဆြတုိ႔ကို ဖမ္းၿပီး မေကြးေထာင္ထဲ ထည့္လုိက္ပါေတာ့တယ္။

သပိတ္တပ္ႀကီးရဲ႕ အရွိန္အဟုန္က ရပ္တန္႔ မသြားပါဘူး။ မေကြးေထာင္ အခ်ဳပ္ခန္း ေခါင္မိုးကို ေဖာက္ၿပီး ကုိဗဟိန္းက သပိတ္တပ္ႀကီးကုိ ‘ရဲေဘာ္တုိ႔ ေရွ႔ကို ဆက္ၿပီး ခ်ီတက္ၾကပါ၊ နယ္ခ်ဲ႔ ျမင္းစီးပုလိပ္ေတြရ႔ဲ ျမင္းခြာတခ်က္ေပါက္ရင္ မီးဟုန္းဟုန္း ေတာက္ေစရမယ္’ လုိ႔ ရဲရဲေတာက္ မိန္႔ခြန္း ေျပာလုိက္ပါတယ္။

စစ္ေတာင္းျမစ္ဝွမ္းက ေတာင္သူလယ္သမား တပ္ႀကီးလည္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႔ကို ခ်ီတက္လာေနပါၿပီ။ အလုပ္သမား၊ လယ္သမား၊ ေက်ာင္းသားေတြ လက္တြဲသြားၾကပါၿပီ။ ကုိဗဟိန္း အဖမ္းခံေနရေတာ့ အာဏာရွင္ကိုလွေရႊ လို႔ ေခၚတဲ့ ကိုလွေရႊက တကသေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္လာပါတယ္။ ၁၃ဝဝျပည့္ လူထုလႈပ္ရွားမႈ တုိက္ပြဲက အရွိန္အဟုန္ ျမင့္တက္လို႔ လာပါၿပီ။

၁၉၃၈ ဒီဇင္ဘာ (၂ဝ)ရက္ေန႔မွာေတာ့ ေက်ာင္းသားေတြက အတြင္းဝန္ရံုး ေရွ႔မွာ ဆႏၵျပၾကပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ဆရာဒဂုန္တာရာနဲ႔ NLD က အန္ကယ္ ဦးၾကည္ေမာင္တုိ႔ဟာ တပ္ဦးက အလံကိုင္ တပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြေပါ့။

ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ တပ္ဦးေနာက္မွာ ဆရာျဖစ္သင္ေကာလိပ္က ေက်ာင္းသားေတြ လုိက္ပါ ခ်ီတက္ၾကပါတယ္။ ဆရာျဖစ္သင္ေက်ာင္းသားေတြကို ေခါင္းေဆာင္ေနတဲ့ သူကေတာ့ ဗုိလ္မွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္းေက်ာ္ေဇာပါပဲ။

ဆရာဒဂုန္တာရာေရးတဲ့ ‘ဒဂုန္တာရာ၏ ဒဂုန္တာရာ’ စာအုပ္၊ ဦးသိန္းေဖျမင့္ရဲ႕ ‘အေရွ႔က ေနဝန္းထြက္သည့္ပမာ’ စာအုပ္၊ မၾကာေသးခင္က ထြက္ခဲ့တဲ့ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ေက်ာ္ေဇာရဲ႕ ‘ကုိယ္တုိင္ေရး အတၳဳပၸတၱိ’ စာအုပ္ေတြကို က်ေနာ္ ျပန္အမွတ္ရလာပါတယ္။

ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း ဘာလက္နက္မွ မပါဘဲ အၾကမ္းမဖက္ ဆႏၵျပၿပီးၾကလို႔ ေက်ာင္းသားေတြ အတြင္းဝန္ရံုးေရွ႔က ျပန္ထြက္လာတဲ့ အခ်ိန္မွာ နယ္ခ်ဲ႔ လက္ပါးေစ ျမင္းစီးပုလိပ္ေတြက နံပါတ္တုတ္ေတြနဲ႔ တပ္ဦးက ေက်ာင္းသားေတြကုိ အတင္းဝင္ရုိက္ ၿဖိဳခြဲပါေတာ့တယ္။

ဂ်ပ္ဆင္ေကာလိပ္က ကိုေအာင္ေက်ာ္ခမ်ာ နံပါတ္တုတ္နဲ႔ ဆင့္ကာဆင့္ကာ အရုိက္ခံရတဲ့ ဒဏ္ရာေၾကာင့္ ေဆးရံုကုိ ပို႔ၾကရပါတယ္။ ဒဏ္ရာ ျပင္းထန္လြန္းတဲ့အတြက္ ဒီဇင္ဘာ(၂၂)ရက္ေန႔မွာေတာ့ ကိုေအာင္ေက်ာ္ က်ဆံုးခဲ့ရရွာပါတယ္။ အဲဒီေန႔ ေက်ာင္းသားအာဇာနည္ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ က်ဆံုးတဲ့ ေန႔ကို ျမန္မာႏုိင္ငံ ေက်ာင္းသားေန႔လုိ႔ သတ္မွတ္ခဲ့တာျဖစ္တယ္။

၁၃ဝဝျပည့္ အေရးေတာ္ပံုႀကီးက တျပည္လံုးကုိ ကူးစက္ပ်ံ႔ႏွံ႔ လုိ႔ သြားပါၿပီ။ ဂ်ာနယ္ေက်ာ္ဦးခ်စ္ေမာင္ ဦးစီးတဲ့ ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာက ‘လြတ္လပ္ေရးတုိက္ပဲြတြင္ မ်ဳိးခ်စ္အာဇာနည္ ဗမာပီသည့္ ကုိေအာင္ေက်ာ္ကား ျမတ္ေသာ ေသျခင္းျဖင့္ ေသခဲ့ေလၿပီ’ လုိ႔ ဂုဏ္ျပဳ ကမၺည္းတင္ပါတယ္။

ဗုိလ္ေအာင္ေက်ာ္ စ်ာပနမွာ ေက်ာင္းသားအာဏာရွင္ ကိုလွေရႊက ‘ဟယ္ – နယ္ခ်ဲ႕အစုိးရ’ လုိ႔ လက္ညႈိးေငါက္ေငါက္ထုိးၿပီး စြပ္စြဲ တုိက္ခုိက္ မိန္႔ခြန္းေျပာပါတယ္။ ကုိေအာင္ေက်ာ္ မိခင္ႀကီး ေဒၚေရႊေက်ာ့ကေတာ့ ‘ေအာင္ေက်ာ္ေရ – မင္းေသလို႔ အေမ ဝမ္းနည္းတာထက္ မင္းလို သားမ်ဳိး ေနာက္ထပ္ မေမြးႏိုင္မွာကို အေမ ပိုဝမ္းနည္းတယ္ သားေရ’ လုိ႔ ယူက်ဳံးမရေျပာခဲ့ပါတယ္။

အင္းစိန္အက်ဥ္းေထာင္ထဲ ေရာက္ေနတဲ့ ကိုဗဟိန္း၊ ကိုဗေဆြ၊ သခင္စုိး စသူတုိ႔ကလည္း ‘အာဇာနည္ ရဲေဘာ္ေအာင္ေက်ာ္၊ သင္ယခုကဲ့သုိ႔ အသက္စြန္႔ရျခင္းျဖင့္ ကိုယ့္မင္း ကိုယ္ခ်င္း ေလာက နိဗၺာန္ႀကီး တည္ေထာင္ေရးစခန္းသည္ မုခ်ဧကန္ တုိးတက္ေစအံ့’ ဆုိၿပီး ဝမ္းနည္းသဝဏ္လႊာ ေထာင္ထဲကေန ေရးပို႔ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒီ ၁၉၃၈ တတိယ တကၠသိုလ္သပိတ္၊ ၁၃ဝဝျပည့္ အေရးေတာ္ပံုႀကီးရဲ႕ အဓိက ေအာင္ျမင္မႈကေတာ့ ၿဗိတိသွ် နယ္ခ်ဲ႕တုိ႔ ႀကိဳးကိုင္းထားတဲ့ ေဒါက္တာဘေမာ္အစုိးရ ျပဳတ္က်သြားတာပါပဲ။

ဒီအေရးေတာ္ပံုႀကီးမွာ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ေသြး စၿပီး ေျမက်ခဲ့ရတယ္။ ဒီေသြးေတြ အခုအထိ မေျခာက္ေသး၊ မခမ္းေသးပါဘူး။ ။

[ မူရင္း – လြတ္လပ္တ့ဲအာရွအသံ၊ ျမန္မာဌာန၊ www.rfa.org/burmese ]

သင့္အေၾကာင္း သင့္လုုပ္ငနး္ ေၾကာ္ျငာ သည္ေနရာမွာ ေၾကာ္ျငာႏိုုင္ပါျပီ
No tags for this post.

Related posts

အလားတူ စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ စာမ်ား၊ ေဆာင္းပါးမ်ား ...:Uncategorized

Comments are closed.

ေၾကာ္ျငာ … ေၾကာ္ျငာ …

စာအုပ္ျမင္ ခ်စ္ခင္ပါေစ

မိုုးမခမွာ ေၾကာ္ျငာပါ

Help MoeMaKa

မိုုးမခ Kindel Store

မိုုးမခ Kindel Store

MoeMaKa Online Store

MoeMaKa Online Store

Colorful People Memorial Place

%d bloggers like this:

မိုုးမခနဲ႔ ပတ္သက္သမွ်

ဇင္လင္း၏ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ စစ္ခင္းသူ နဲ႔ အျခားေဆာင္းပါးမ်ား ထြက္ပါျပီ

By

ဇင္လင္း၏ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ စစ္ခင္းသူ နဲ႔ အျခားေဆာင္းပါးမ်ား ထြက္ပါျပီ မိုးမခစာအုပ္စင္၊ ဒီဇင္ဘာ ၈၊...

Read more »

ေမာင္ေမာင္စိုး၏ ႏွင္းဆီနီနီအိပ္မက္မ်ား(၁၉၇၅-၈၀) ထြက္ပါျပီ

By

ေမာင္ေမာင္စိုး၏ ႏွင္းဆီနီနီအိပ္မက္မ်ား(၁၉၇၅-၈၀) ထြက္ပါျပီ (မိုးမခ) ႏို၀င္ဘာ ၁၄၊ ၂၀၁၈ မိုးမခစာေပက ထုတ္ေ၀ျပီး...

Read more »

ဂ်ဴနီယာ၀င္းရဲ့ မိုနာလီဇာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာပန္းခ်ီမ်ား ခံစားမႈေဆာင္းပါး ထြက္ျပီ

By

ဂ်ဴနီယာ၀င္းရဲ့ မိုနာလီဇာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာပန္းခ်ီမ်ား ခံစားမႈေဆာင္းပါး ထြက္ျပီ (မိုးမခစာအုပ္စင္) ေအာက္တိုဘာ ၁၈၊ ၂၀၁၈...

Read more »

ေဒါက္တာခင္ေမာင္၀င္း(သခ်ာၤ) ၏ ေခတ္သစ္အတြက္ပညာေရး ထြက္ျပီ

By

ေဒါက္တာခင္ေမာင္၀င္း(သခ်ာၤ) ၏ ေခတ္သစ္အတြက္ပညာေရး ထြက္ျပီ (မိုးမခ) ေအာက္တိုဘာ ၁၂၊ ၂၀၁၈ မိုးမခစာေပက...

Read more »

သင္ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ရာ စာကို အနည္းဆုံး ၁ ေဒၚလာ လွဴျပီး မိုးမခကို ကူညီပါ

Donate while shopping on amazon

Recent Comments

Tags

(all tags)