သမိုင္းတေကြ႕မွ မြန္အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳ

November 14, 2012

သန္းဝင္းလႈိင္
ႏုိ၀င္ဘာ ၁၄၊ ၂၀၁၂

ႏိုင္ငံဂုဏ္ရည္(ပထမအဆင့္) ရ မြန္အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳကို ျပည္ခ႐ိုင္၊ ေ႐ႊေတာင္ၿမိဳ႕၌ ၁၉၀၅ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလ၁၈ရက္ စေနေန႔တြင္ အဖခ႐ိုင္ဆရာဝန္ႀကီး ဝဏၰေက်ာ္ထင္ ဦးဖိုးလွ၊ အမိ ေဒၚေၾကးႏုတို႔မွ ဖြားျမင္ခဲ့သည္။

ငယ္စဥ္က ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ အစိုးရအထက္တန္းေက်ာင္း၌ ပညာသင္ၾကားခဲ့ၿပီး ၁၀တန္းေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။ ယင္းေနာက္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္တြင္ ဆက္လက္ပညာသင္ၾကားခဲ့ရာ ၁၉၂၇ခုႏွစ္တြင္ ဝိဇၨာဘြဲ႕ကို အဂၤလိပ္စာဂုဏ္ထူးျဖင့္ ေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။ ၁၉၅၃ခုႏွစ္တြင္ ဥပေဒဘြဲ႕ရ႐ွိခဲ့သည္။

မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳသည္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ အဂၤလိပ္စာဌာနတြင္ နည္းျပဆရာအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၂ခုႏွစ္တြင္ ပညာေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးထိန္းသိမ္းမႈေကာ္မတီ (Education and Peace Preservation Committee)တြင္ ဥကၠဌအျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။

မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳသည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၊ ဦးညိဳျမတို႔၏ ဆရာတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး မ်ိဳးခ်စ္ေက်ာင္းသားမ်ား၏ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးလႈပ္႐ွားမႈမ်ားကို အားေပးကူညီခဲ့သည္။ မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳသည္ အဂၤလိပ္အစိုးရခန္႔အပ္ေသာ အိုင္စီအက္စ္(I.C.S)ေခၚ အိႏၵိယပဋိဉာဥ္ခံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဝန္ထမ္း ရာထူးကို လက္မခံဘဲ ျငင္းပယ္၍ ျမန္မာလြတ္လပ္ေရးကိုသာ လိုလားခဲ့သူတစ္ဦးျဖစ္သည္။

၁၉၄၅ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလ၉ရက္ေန႔ မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳေခါင္းေဆာင္ေသာ မြန္လူႀကီးမ်ားသည္ ဗဟန္းေရတာ႐ွည္မြန္ေက်ာင္း၌စုစည္းၿပီး မြန္အမ်ိဳး သားတို႔အတြက္ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္းအျမန္လုိအပ္ေနၿပီး မြန္ႏုိင္ငံေရးအဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္းၿပီး ဖဆပလႏွင့္ပူးေပါင္း၍ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရး အတြက္ တုိက္ပြဲဝင္မွသာလွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရ႐ွိလွ်င္ မြန္အမ်ိဳးသားတို႔အတြက္ အခြင့္အေရးရမည္။ ပုဂၢိဳလ္ေရးထက္ အဖြဲ႕ အစည္းအားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းခ်ိန္တန္ၿပီဟု တင္ျပ၍ မြန္တုိင္းရင္းသားအစည္းအ႐ုံးကို တည္ေထာင္ခဲ့ၾကသည္။ အစည္းအ႐ုံး၏ရည္႐ြယ္ခ်က္မွာ မြန္တမ်ိဳးသားလံုးႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ႏိုင္ငံေရး၊ သာသနာေရး၊ ေနေရး၊ ထုိင္ေရး၊ ျပဳျပင္ေရးကိစၥအဝဝကို တပ္ဦးအေနျဖင့္ ေဆာင္႐ြက္ရန္ ျဖစ္သည္။ မြန္တိုင္းရင္းသားအစည္းအ႐ုံး၏ အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ဝင္မ်ားမွာ-

(၁) မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳ  – ဥကၠဌ
(၂) မြန္ဦးသန္း  – အတြင္းေရးမွဴး
(၃) ႏိုင္ေက်ာ္လွ(မြန္သမားေတာ္)- ဘ႑ာေရးမွဴး
(၄) ဦးအုံးေဖ(မိကလံု)  – စာရင္းစစ္
(၅) မြန္ထြန္းရင္  – ဝါဒျဖန္႔ခ်ိေရးႏွင့္စည္း႐ုံးေရး
(၆) ႏိုင္ခ်မ္းမြန္  – ဝါဒျဖန္႔ခ်ိေရးႏွင့္စည္း႐ုံးေရး
(၇) ဦးေမာင္ႀကီး  – အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ဝင္
(၈) ဦးစံၫႊန္း   – အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ဝင္
(၉) ဦးေ႐ႊႀကိဳင္  – အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ဝင္
(၁၀) ဦးဘခ်စ္(ေမာ္လၿမိဳင္) – အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ဝင္
(၁၁) ဦးဘသြင္(ေကာ့ႏွပ္) – အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ဝင္
(၁၂) မြန္ခ်စ္ေဖ  – အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ဝင္
(၁၃) ဦးေက်ာ္ဝင္း  – အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ဝင္
(၁၄) ဦးထြန္းေအာင္  – အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ဝင္ တို႔ျဖစ္သည္။

ထို႔ေနာက္ မြန္တုိင္းရင္းသားအစည္းအ႐ုံးသည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ဥကၠဌအျဖစ္ေဆာင္႐ြက္ေနေသာ ဖဆပလအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ႀကီး ၁၉၄၅ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ဆက္သြယ္၍ မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳ၊ မြန္သန္းတို႔သည္ ဖဆပလအမႈေဆာင္မ်ား ျဖစ္လာၾကသည္။ မြန္တုိင္းရင္းသားအစည္းအ႐ုံးကို ဖဆပလက အမ်ိဳးသားႏုိင္ငံေရးပါတီအဖြဲ႕အစည္းမဟုတ္ လူထုလူတန္းစာအဖြဲ႕အစည္းအေနျဖင့္ ဆက္ဆံခဲ့သည္။

၁၉၄၆ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ၂ရက္မွ၃ရက္ေန႔အထိ က်ိဳကၡမီၿမိဳ႕နယ္ (ယခုသံျဖဴဇရပ္ၿမိဳ႕နယ္) ပင႐ြာတြင္ မြန္အမ်ိဳးသားညီလာခံတရပ္ကို က်င္းပ၍ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ကို ျပန္လည္ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ရာ မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳသည္ ဥကၠဌအျဖစ္ ေ႐ြးခ်ယ္ခံရသည္။ ယင္းညီလာခံ၌ အလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႕က-

(၁) သာသာနာသကၠရာဇ္ ၁၁၁၆ တပို႔တြဲလျပည့္ေက်ာ္(၁)ရက္ေန႔သည္ သမလ၊ ဝိမလ ညီေနာင္ႏွစ္ပါးတို႔သည္ သိၾကားမင္း၏အကူ  အညီျဖင့္ဟံသာဝတီပဲခူးၿမိဳ႕ႀကီးကိုစတင္တည္ေထာင္သည့္ေန႔ကိုယူၿပီး ႏွစ္စဥ္တပို႔တြဲလျပည့္ေက်ာ္(၁)ရက္ေန႔ကို မြန္အမ်ိဳးသားေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္ရန္။

(၂) လာမည္ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ မြန္အမ်ိဳးသားတို႔အတြက္ သီးျခားမဲစာရင္း မဲဆႏၵနယ္သတ္မွတ္ေပးရန္ အကယ္၍ ဖဆပလအစိုးရက မျပဳလုပ္ေပးလွ်င္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္ရန္တို႔ကို တင္ျပေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

မြန္တိုင္းရင္းသားအစည္းအ႐ုံးသည္ ဖဆပလလက္ေအာက္တြင္႐ွိေနစဥ္ မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳသည္ ဖဆပလ စည္း႐ုံးေရးအတြက္တနသၤာရီတိုင္းကို တာဝန္ယူေပးခဲ့သည္။ ၁၉၄၈ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လတြင္ မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳသည္ ဖဆပလအစိုးရ၏ ဖမ္းဆီးျခင္းခံရၿပီး ၁၉၄၉ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းတြင္ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္သြားခဲ့သည္။

၁၉၅၁ခုႏွစ္တြင္ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံဟႏြိဳင္ၿမိဳ႕၌ က်င္းပခဲ့ေသာ ကမၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကြန္ဂရက္သို႔ မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုယ္စားလွယ္ အျဖစ္ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ ညီလာခံအၿပီးတြင္ တ႐ုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံ၊ ဆိုဗီယက္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ဟန္ေဂရီႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ေလ့လာ ေရးခရီး သြားေရာက္ခဲ့သည္။

၁၉၅၅ခုႏွစ္တြင္ မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳေခါင္းေဆာင္ေသာ မြန္တိုင္းရင္းသားအစည္းအ႐ုံးသည္ အစိုးရ၏ အတုိက္အခံႏိုင္ငံေရးတပ္ေပါင္းစုႀကီးျဖစ္ သည့္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံအမ်ိဳးသားညီၫြတ္ေရးတပ္ေပါင္းစု (ပမညတ)အဖြဲ႕တြင္ ပူးေပါင္းပါဝင္ကာ ႏိုင္ငံေရးေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ ယင္းႏွစ္၌ပင္ မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳသည္ မြန္အမ်ိဳးသားညီၫြတ္ေရးတပ္ဦး (Mon National United Front) ကိုတည္ေထာင္၍ ဥကၠဌအျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။

ထို႔ေနာက္ ၁၉၅၇တြင္ မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳေခါင္းေဆာင္ေသာ မြန္တိုင္းရင္းသားအစည္းအ႐ုံးသည္ မြန္ျပည္သူ႔တပ္ဦးမွ ေကဒါမ်ားျဖင့္ ေမာ္လၿမိဳင္ျမဴ နီစပယ္ခန္းမတြင္ ညီလာခံက်င္းပၿပီး မြန္ျပည္နယ္သတ္မွတ္ေပးရန္ ဖဆပလအစိုးရအား တင္ျပေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

ထို႔ေနာက္ ၁၉၆၀ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ၆ရက္ေန႔တြင္ အိမ္ေစာင့္အစိုးရက ဦးစီးက်င္းပခဲ့ေသာ ပါလီမန္ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အေထြေထြေ႐ြး ေကာက္ပြဲတြင္ ပမညတကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္ ေမာ္လၿမိဳင္ခ႐ိုင္ ေရးၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္မွ ဝင္ေရာက္အေ႐ြးခံရာ အႏိုင္ရ႐ွိခဲ့သည္။ ယင္းေနာက္ မြန္တုိင္းရင္းသားအစည္းအ႐ုံးသည္ ၁၉၆၂ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ၁၉ရက္ေန႔တြင္ ပမညတမွ ႏႈတ္ထြက္ခဲ့သည္။ ၁၉၆၄ခုႏွစ္ မတ္လ၂၈ရက္ေန႔တြင္ ၁၉၆၄ခုႏွစ္ အမ်ိဳးသားစည္းလံုးညီၫြတ္ေရးကို ကာကြယ္သည့္ဥပေဒျပဌာန္းၿပီးေနာက္ မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳဦးစီးသည့္ မြန္ တိုင္းရင္းသားအစည္းအ႐ုံးသည္ အျခားႏိုင္ငံေရးပါတီအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္အတူ ဖ်က္သိမ္းခံခဲ့ရသည္။

၁၉၆၈ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ၄ရက္ေန႔တြင္ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီဥကၠဌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေနဝင္းက ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၃၂ကို ထုတ္ျပန္ၿပီး ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏုိင္ငံျပည္တြင္းညီၫြတ္ေရးအႀကံေပးအဖြဲ႕ကို ဖြဲ႕စည္းေပးခဲ့ရာ မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳသည္ အႀကံေပးအဖြဲ႕(၃၃)ဦး၌ ပါဝင္ခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳသည္ ၁၉၇၁ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ၂၅ရက္ေန႔တြင္ မဆပလပါတီဗဟိုေကာ္မတီက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးစန္းယု ဥကၠဌအျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ေသာ အဖြဲ႕ဝင္၉၇ဦးပါ ႏိုင္ငံေတာ္ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒမူၾကမ္း ေရးဆြဲေရးေကာ္မ႐ွင္ကို ဖြဲ႕စည္းရာတြင္လည္း အဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။

မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳသည္ စစ္ႀကိဳေခတ္၌ ‘ျမန္မာႏိုင္ငံလံုးဝလြတ္လပ္ေရးသို႔’ ဟူေသာ အမည္႐ွိ စာအုပ္ကို အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္လည္းေကာင္း ‘ျမန္မာႏိုင္ငံျပန္လည္ထူေထာင္ေရး’ဟူေသာ စာအုပ္ကို အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ႏွစ္ဘာသာျဖင့္လည္းေကာင္း ေရးသားထုတ္ေဝခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ လက္တင္ဘာသာျဖင့္ ကဗ်ာမ်ားလည္း ေရးသားခဲ့သည္။ အားလပ္ခ်ိန္တြင္လည္း မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳသည္ လူငယ္မ်ားအား အခမဲ့ အဂၤလိပ္စာႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးပညာရပ္မ်ား၊ ဥပေဒပညာရပ္မ်ား သင္ၾကားပို႔ခ်ေပးခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ဗဟိုတရား႐ုံးခ်ဳပ္ေ႐ွ႕ေနအျဖစ္ ကြယ္လြန္ခ်ိန္အထိ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။

၁၉၈၄ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ လြတ္လပ္ေရးေန႔တြင္ ျပည္ေထာင္စု ဆို႐ွယ္လစ္သမၼတျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ႏိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီက ခ်ီးျမႇင့္ေသာ ႏိုင္ငံ့ဂုဏ္ရည္ဘြဲ႕ (ပထမအဆင့္)ကို ရ႐ွိခဲ့သည္။

ထို႔ေနာက္ မြန္တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး မြန္ဦးဖိုးခ်ိဳသည္ ၁၉၈၄ခုႏွစ္ ေမလ၁၁ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အင္းစိန္ေဒါန(၁)လမ္း အမွတ္(၃)ေနအိမ္၌ လူႀကီးေရာဂါျဖင့္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့သည္။ ကြယ္လြန္ခ်ိန္၌ ဇနီးေဒါက္တာေဒၚျမသင္ႏွင့္ ေမြးစားသမီးတို႔ က်န္ရစ္ခဲ့ သည္။ ႂကြင္းက်န္ရစ္ေသာ႐ုပ္ကလာပ္ကို ေစာ္ဘြားႀကီးကုန္းခရစ္ယာန္သုသာန္(ယခုျမဝတီပံုႏွိပ္တိုက္)၌ ဂူသြင္းသၿဂႋဳဟ္ခဲ့သည္။

ကိုးကား-
(၁) မြန္အမ်ိဳးသားတို႔၏ေနာက္ခံသမိုင္း (၂၀၀၀)
(၂) သန္းဝင္းလႈိင္၊ အႏွစ္ခ်ဳပ္ျမန္မာ့သမိုင္းအဘိဓာန္ (ဒုတိယတြဲ)၊ ပထမအႀကိမ္ ပညာေ႐ႊေတာင္စာေပတိုက္၊ ၂၀၁၀။
(၃) ျမန္မာ့စြယ္စံုက်မ္းအႏွစ္ခ်ဳပ္ (၁၉၈၅)၊ စာ-၂၂၃။


သင့္အေၾကာင္း သင့္လုုပ္ငနး္ ေၾကာ္ျငာ သည္ေနရာမွာ ေၾကာ္ျငာႏိုုင္ပါျပီ
No tags for this post.

Related posts

အလားတူ စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ စာမ်ား၊ ေဆာင္းပါးမ်ား ...:သန္း၀င္းလႈိင္

Comments are closed.

ေၾကာ္ျငာ … ေၾကာ္ျငာ …

စာအုပ္ျမင္ ခ်စ္ခင္ပါေစ

မိုုးမခမွာ ေၾကာ္ျငာပါ

Help MoeMaKa

မိုုးမခမာတိကာစဥ္

%d bloggers like this:

ေၾကာ္ျငာရန္ …

မိုုးမခနဲ႔ ပတ္သက္သမွ်

မိုးမခရဲ့ ေလာကဓာတ္ခန္း – Gmail နဲ႔ Google Application အသုံးခ် လမ္းညႊန္စာအုပ္ ထြက္ျပီ

By

မိုးမခရဲ့ ေလာကဓာတ္ခန္း – Gmail နဲ႔ Google Application အသုံးခ် လမ္းညႊန္စာအုပ္...

Read more »

မုိးမခလစဥ္မဂၢဇင္း ဇြန္ ၂၀၁၈ ၊ တြဲ ၅၊ မွတ္ ၂၊ အခ်ိန္မီ ထြက္ပါျပီ

By

  မုိးမခလစဥ္မဂၢဇင္း ဇြန္ ၂၀၁၈ ၊ တြဲ ၅၊ မွတ္ ၂၊...

Read more »

ရဲေဘာ္ ေမာင္တူးရဲ့ သက္ရွိပန္းခ်ီ

By

  ရဲေဘာ္ ေမာင္တူးရဲ့ သက္ရွိပန္းခ်ီ  (မိုးမခစာအုပ္စင္) ေမ ၃၊ ၂၀၁၈ ေခါင္းစဥ္...

Read more »

မိုုးမခမဂၢဇင္း ေမ ၂၀၁၈၊ အတြဲ ၅၊ အမွတ္ ၁ ထြက္ျပီ

By

  မိုုးမခမဂၢဇင္း ေမ ၂၀၁၈၊ အတြဲ ၅၊ အမွတ္ ၁ ထြက္ျပီ...

Read more »

သင္ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ရာ စာကို အနည္းဆုံး ၁ ေဒၚလာ လွဴျပီး မိုးမခကို ကူညီပါ

Donate while shopping on amazon

Recent Comments

က႑မ်ားအလိုက္

က႑မ်ားအလိုက္ မာတိကာစဥ္