ေမာင္ရစ္ – လမ္းေဘးေစ်းကြက္စီးပြားေရးသမားမ်ား

August 1, 2014
My Friend Tin Moe By Maung Swan Yi - Selection of MoeMaKa Articles

 10559663_10152179070451436_4210045012308241266_n

ေမာင္ရစ္ – လမ္းေဘးေစ်းကြက္စီးပြားေရးသမားမ်ား

(ၾသဂုုတ္လထုုတ္ အေတြးအျမင္မဂၢဇင္းမွ ကုုးယူေဖာ္ျပသည္)

ၾသဂုုတ္ ၁၊ ၂၀၁၄

(Wired Magazine,January 2012, Slumdog Economist by Robert Capps)

အထက္ပါ ေဆာင္းပါးကိုုဖတ္ျပီးေတာ့ ဆီေလ်ာ္သလိုု ျပန္ေရးပါတယ္။

ပလက္ေဖာင္းေစ်းဆိုုင္၊ဖုုန္းကဒ္၊ ဘယ္က လာမွန္းမသိတဲ့ အားကစားဖိနပ္ စတဲ့ ကုုန္ပစၥည္းေတြ ေရာင္းခ်တဲ့လမ္းေဘးက စီးပြားေရးလုုပ္ငန္းေတြဆိုုတာ ပင္မေရစီး စီးပြားေရးလုုပ္ငန္းၾကီးေတြရဲ့ အျပင္ဖက္မွာ ရွိတယ္။ သိုု႔ေသာ္လည္း သူတိုု႔က ကမာၻစီးပြားေရးအတြက္ အေရးပါတဲ့က႑မွာရွိေနတယ္။ အဲသည္အေၾကာင္းကိုု Rebert Neuwirth က Stealth of Nations: The Global  Rise of the Informal Economy ဆိုုတဲ့ စာအုုပ္နဲ႔ ျပဳစုုေရးသားထားတယ္။ကိုုယ္ေပ်ာက္ေနတဲ့ ႏိုုင္ငံမ်ား – ကမာၻၾကီးကိုု လႊမ္းမိုုးလာတဲ့တရားမ၀င္စီးပြားေရးစနစ္ လိုု႔ ဘာသာျပန္ရမယ္ ထင္ပါတယ္။

သူက ကမာၻၾကီးရဲ့အလုုပ္သမားဦးေရရဲ့ ၅၀ % ဟာ အဲသည္ တရားမ၀င္၊ စာရင္းမ၀င္၊ အခြန္မေပးတဲ့လမ္းေဘးေစ်းကြက္ စီးပြားေရးမွာ ၀င္ေရာက္လုုပ္ကိုုင္ေနၾကတယ္။ သူတိုု႔ရဲ့စီးပြားေရး လည္ပတ္မႈဟာ ေဒၚလာေပါင္း ထရီလ်ံခ်ီတယ္။ (ကုုေဋေပါင္း ေထာင္ခ်ီတယ္)။ အဲသည္ စီးပြားေရး လုုပ္ငန္းေတြကေနုုျပီး စြန္႔ဦးတီထြင္မႈေတြ၊ အသစ္အဆန္း အၾကံဥာဏ္ေတြ၊ကိုုယ့္ထူကိုုယ္ထ အားကိုုးမႈေတြကိုု ထုုတ္ေဖာ္ ေဖာ္ေဆာင္ေနတယ္လိုု႔ သူကေျပာလိုုက္တယ္။ ကမာၻၾကီး စီးပြားပ်က္ကပ္က်ေနခ်ိန္မွာ ေမွာင္ခိုုေနတဲ့ အမည္းေရာင္၊ အညိဳေရာင္ ေစ်းကြက္ၾကီးက ၾကီးထြားလာတယ္။ အေရာင္းစံခ်ိန္ တင္ေနတယ္။ တတိယကမာၻကိုုယ္တိုုင္က အဲသည္ရဲ့ ေစ်းသည္ေတြ ေစ်း၀ယ္ေတြ ျဖစ္လာတယ္။ အလုုပ္သမားေတြ၊ အလုုပ္ရွင္ေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ေနာင္မွာ ကမာၻလုုပ္အားေစ်းကြက္ရဲ့ ၃ ပုုံ ၂ ပုုံ ဟာအဲသည္ လမ္းေဘးေစ်းကြက္ စီးပြားေရးမွာ ရွင္သန္လုုပ္ကိုုင္ေနၾကလိမ့္မယ္လိုု႔ေဟာကိန္းထုုတ္လိုုက္တယ္။

စာေရးသူကေမွာင္ခိုုတဲ့ တရားမ၀င္တဲ့ လမ္းေဘးမွာ ရွင္သန္ေနတဲ့ စီးပြားေရးလုုပ္ငန္းေတြ၊ေစ်းကြက္ေတြကိုု system D လိုု႔အမည္ေပးထားတယ္။ အဲသည္လမ္းေဘးစီးပြားေရးကိုု မူးယစ္ေဆး၊ လက္နက္ေမွာင္ခိုု၊ လူကုုန္ကူးတဲ့ ရာဇ၀တ္မႈ လုုပ္ငနး္ေတြလိုု႔ေတာ့ မစြပ္စြဲပါဘူး။ သူက အဲသည္မွာ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းေနသူေတြဟာ သာမန္ျပည္သူေတြ၊ မိသားစုုေတြကိုု ေထာက္ပံ့ဖိုု႔၊ ကေလးေတြေက်ာင္းထားဖိုု႔ လုုပ္ကိုုင္ေနၾကသူေတြပဲလိုု႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ အဲသည္ စစၥတန္ဒီက တႏွစ္ကိုု ေဒၚလာ ၁၀ ထရီလ်ံဖိုုး လည္ပတ္ေနတယ္။ သူ႔စီးပြားေရး ဂ်ီဒီပီဟာဒုုတိယအၾကီးမားဆုုံး ျဖစ္တယ္။ အေမရိကန္ျပီးရင္ သူပဲ တဲ့။

အဲသည္လမ္းေဘးစီးပြားေရးေစ်းကြက္ဟာ အာရွ၊ အာဖရိက၊ ေတာင္အေမရိက စတဲ့ တတိယႏိုုင္ငံေတြမွာေမြးဖြား ၾကီးထြား က်ယ္ျပန္႔တယ္။ အဲသည္မွာ ေျခရာခံတယ္။ ဘာေၾကာင့္ အဲသည္မွာေမြးဖြားရသလဲ ဆိုုေတာ့ အဲသည္ႏိုုင္ငံေတြမွာ တရား၀င္စီးပြားေရးစနစ္ေတြ ရွင္သန္အေျခခ်ဖိုု႔ တည္ျငိမ္မႈ၊ လြတ္လပ္မႈ၊ အခြင့္အေရးရွိမႈေတြ မရွိိလိုု႔ျဖစ္တယ္လိုု႔စာေရးဆရာက ေျပာလိုုက္တယ္။

ဖြံျဖဳိးဆဲႏိုုင္ငံေတြမွာစီးပြားေရးလုုပ္ခ်င္တဲ့ တရား၀င္လုုပ္ငန္းရွင္ၾကီးေတြဟာ အဲသည္က ၾကိဳးနီေတြ၊ ဗ်ဴရိုုကရက္ေတြ၊ ျခစားေနတာေတြ၊ လာဘ္စားေနတာေတြကိုု ျဖတ္သန္းရတယ္၊ ရင္ဆိုုင္ရတယ္။အဲသည္မွာ သူတိုု႔တေတြ လုုံးပါးပါးၾကရတယ္။ အဲသည္ေတာ့ အဲသည္တိုုင္းျပည္ေတြမွာစစၥတန္ဒီ စီးပြားေရးသမားေတြက ဒီအတားအဆီးေတြကိုု ေရွာင္ရွားလိုုက္တယ္။ ေျမေအာက္ကိုုရွဴိးကုုန္ၾကတယ္။ အဲသည္က ျပည္သူေတြဟာ စားသုုံးသူေတြပဲ၊ စားမယ္၊ သုုံးမယ္ ဆိုုတဲ့ေစ်း၀ယ္ေတြခ်ည္းပဲ။ သူတိုု႔ကိုု တိုုက္ရိုုက္ ေမွာင္ခိုုနည္းေတြ၊ လမ္းေဘး ပလက္ေဖာင္းေပၚကေနပဲေစ်းေရာင္းေတာ့တယ္။ အဲသည္စနစ္က တရား၀င္ စီးပြားက်ေနတာေတြကိုု မ်က္ကြယ္ျပဳလိုုက္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲသည္လမ္းေဘးေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္ကိုု ဘာဂရုုစိုုက္စရာ လိုုလဲလိုု႔ ေမးခ်င္ၾကမယ္။ စာေရးဆရာက ေထာက္ျပတာက အဲသည္မွာ အခုု ကမာၻ႔လုုပ္အားရဲ့ ထက္၀က္က အသက္ေမြးေနတယ္။ေနာင္ ၂၀၂၀ မွာ ကမာၻၾကီးရဲ့ အဓိကလူဦးေရ အမ်ားဆုုံးဟာ အဲသည္မွာပဲ ထမင္းစားရွင္သန္ၾကလိမ့္မယ္ လိုု႔ ေဟာကိန္းထုုတ္လိုုက္တယ္။

အဲသည္လမ္းေဘးေစ်းကြက္ထဲကိုု ဘယ္က ပစၥည္းေတြ ကုုန္ေတြက ေရာက္လာတာမိုု႔လဲ လိုု႔ေမးၾကမယ္ဆိုုရင္ အဲသည္ ေစ်းကြက္၀င္ ကုုန္ေတြကိုု ထုုတ္လုုပ္ေနတာကေတာ့ အာရွကနဂါးၾကီး ျပည္ၾကီး တရုုတ္ႏိုုင္ငံေတာ္ ျဖစ္တယ္။ လက္ရွိမွာ ကမာၻၾကီးအတြက္ကုုန္ပစၥည္းေတြ ထုုတ္လုုပ္သူဟာ တရုုတ္ျပည္ျဖစ္တယ္ဆိုုတာ ဘယ္သူမွ ေမးေနစရာမလိုုဘူး။ တရုုတ္ျပည္က စက္ရုုံေတြမွာ အကုုန္ ထုုတ္တယ္။ အကုုန္ရတယ္။ လိုုင္စင္နဲ႔မွတ္ပုုံတင္ထားတဲ့ကုုန္ေတြ စာရင္းေတြ အင္းေတြနဲ႔ အတိအက် ထုုတ္သလိုု၊ ဘယ္မွာမွမွတ္ပုုံတင္စရာမလိုုဘဲ လုုိခ်င္တဲ့ကုုန္ပစၥည္းေတြကိုု မွာခ်င္သေလာက္လဲမွာယူႏိုုင္တယ္။ တရား၀င္ ကုုမၼဏီၾကီးေတြကလည္း သူတိုု႔ကုုန္ပစၥည္းေတြကိုုလမ္းေဘးဆိုုင္ေတြမွာ ခ်ေရာင္းႏိုုင္ေအာင္လည္း အၾကံအဖန္ေတြ လုုပ္လာၾကတယ္။

ဥပမာအားျဖင့္Procter & Gamble, Unilever, Colgate Palmolive စတဲ့ ကုုမၼဏီၾကီးေတြကုုိယ္တုုိင္က ပလက္ေဖာင္းေရာင္းကုုန္ေတြကိုု တရုုတ္ျပည္မွာ ထုုတ္လုုပ္ျပီးအဲသည္ေစ်းကြက္ေတြထဲမွာ ျပန္ေရာင္းခ်တယ္။ တရားမ၀င္ေစ်းကြက္ထဲကိုု အလယ္လူ ပြဲစားေတြအဆင့္ဆင့္ခံျပီး ျဖန္႔ခ်ိတယ္။ ကိုုးဂိတ္ သြားတိုုက္ေဆးကိုု တရုုတ္ျပည္ကသူတုုိ႔စက္ရုုံကေန ထုုတ္၊ အဆင့္ဆင့္ လက္လႊဲျပီး အစေဖ်ာက္လိုုက္တာ ရန္ကုုန္ပန္းဆိုုးတန္း လမ္းေဘးမွာ ကိုုးဂိတ္အစစ္ကိုု ဆိုုင္ေပၚက ေစ်းထက္ သက္သာစြာေရာင္းခ်ေနတဲ့ အျဖစ္ကိုု ေရာက္သြားတယ္။ လူေတြကလည္း ၀ယ္သုုံးေနၾကတာပဲ တဲ့။ဆိုုင္ေပၚက ကိုုးဂိတ္အစစ္နဲ႔ ရုုပ္ရွင္မင္းသမီးက သြားတိုုက္ျပခ်ိန္မွာလမ္းေဘးကိုုးဂိတ္နဲ႔ ေက်းလက္က လွပ်ဴိျဖဴဟာ စတိုုင္ထုုတ္ေနမွာပဲ။

ဒါကတရား၀င္အမွတ္တဆိပ္နဲ႔ ကုုန္ပစၥည္းတခုုဟာ တရားမ၀င္ေစ်းကြက္ထဲမွာ စီးပြားျဖစ္ေနတဲ့ ပုုံစံကိုု ေျပာတာ။ ေနာက္တမ်ဳိးကေတာ့ လမ္းေဘးေစ်းကြက္အတြက္ သီးသန္႔ကိုု ရည္ရြယ္တဲ့ ထုုတ္ကုုန္ေတြကိုုလည္း ထြက္ရွိ ျဖစ္ထြန္းေနတာေတြလည္း ေတြ႔ရွိရတယ္။ ဥပမာႏိုုက္ဂ်ီးရီးယားက ယူေအစီ အစားအစာကုုမၼဏီၾကီးက တရား၀င္စီးပြားေရးလုုပ္ငန္းရွင္ၾကီး ျဖစ္တယ္။ သူ႔မွာ တရား၀င္အလုုပ္ေတြ ကုုန္ေတြ အမ်ားၾကီးရွိတဲ့ အထဲက လမ္ေဘးေစ်းကြက္အတြက္ Gala ၀က္အူေခ်ာင္းလိပ္ ဆိုုတာကိုု ထုုတ္လုုပ္ေရာင္းခ်တယ္။ တရား၀င္ ေစ်းဆိုုင္ေတြမွာ ဘယ္မွာမွ ၀ယ္လိုု႔ မရဘူး။ အဲသည္အတြက္ ထုုတ္တာမဟုုတ္ဘူး။ ပလက္ေဖာင္းဆိုုင္ေတြမွာ ခ်ေရာင္းတဲ့ အစာအျဖစ္ နာမည္ၾကီးတယ္ ၊ေအာင္ျမင္တယ္။ ႏိုုက္ဂ်ီးရီးယားက တရားမ၀င္ လမ္းေဘးေစ်းသည္ေတြနဲ႔ ေစ်း၀ယ္ေတြကိုုအားကိုုးျပီးေတာ့ အဲသည္စားေသာက္ကုုန္ကိုု ထုုတ္လုုပ္ ေရာင္းခ်တဲ့အတြက္ ဒါဟာအလြန္စီးပြားျဖစ္တဲ့ အလုုပ္ျဖစ္ေနတယ္။

ေနာက္တခုုကေတာ့မိုုဘိုုင္းဖုုန္း ေစ်းကြက္ျဖစ္တယ္။ အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပမွာက လစဥ္ေၾကးနဲ႔ ၾကိဳးမဲ့တယ္လီဖုုန္း စနစ္ကိုု သုုံးၾကတယ္။ ႏိုုင္ငံတကာမွာက လူေတြက လက္ငင္းေပး လက္ငင္းသုုံး ကိုုယ္ေျပာတဲ့အခ်ိန္ကိုု ေစ်းျဖတ္ျပီး၀ယ္တဲ့ အသင့္သုုံး၊ တခါသုုံး မိုုဘိုုင္းဖုုန္းေတြ ဖုုန္းကဒ္ေတြကိုုပဲ အမ်ားဆုုံး သုုံးၾကတယ္။ အဲသည္ တခါသုုံး၊မိနစ္ေတြ ထပ္ျဖည့္လိုု႔ရတဲ့ မိုုဘိုုင္းဖုုန္းေတြ၊ ဆင္းကဒ္ေတြကိုု လမ္းေဘးမွာ ပလက္ေဖာင္းမွာ (ကြမ္းယာဆိုုင္ေတြမွာ) တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ ေရာင္း၀ယ္ သုုံးစြဲေနၾကတာျဖစ္တယ္။

အဲသည္ေတာ့ ႏိုုင္ငံတကာကမိုဘိုုင္းဖုုန္း ကုုမၼဏီၾကီးေတြက သူတိုု႔နက္၀ပ္ေတြ၊ ဆက္တလိုုက္ေတြ၊ထပ္ဆင့္လႊင့္တာ၀ါတိုုင္ေတြကိုု သုုံးစြဲခ်ိတ္ဆက္ေပးတဲ့ မိုုဘိုုင္းဖုုန္းေတြ၊ဆင္းကဒ္ေတြကိုု ထုုတ္လုုပ္ျပီးေတာ့ လမ္းေဘးေစ်းကြက္ေတြထဲ ဆင္းျပီးေရာင္းခ်ေနၾကေတာ့တာပဲ။ လမ္းေဘးေစ်းသည္ေတြက အဲသည္ ဖုုန္းကဒ္ေတြ ဖုုန္းစနစ္ေတြကိုုေရာင္းခ်တဲ့အခါမွာ လက္ကားၾကီးေတြက ထုုတ္ေပးတဲ့ အေရာင္ ဒီဇုုိင္းခ်င္း မတူတဲ့ထီးၾကီးေတြ မုုိးျပီး ေရာင္းၾကေလ့ရွိတယ္လိုု႔ သိရပါတယ္။ ဒါက အာဖရိကႏိုုင္ငံေတြမွာျဖစ္ေနတဲ့ ေစ်းကြက္ကိုု ေျပာတာပါ။

အဲသည္ လမ္းေဘးမိုုဘိုုင္းတခါသုုံး ထပ္ျဖည့္ ဖုုန္းေတြ၊ ဆင္းကဒ္ေတြနဲ႔ ေစ်းကြက္ၾကီးက တကယ္ကိုုအျမတ္ထြက္သလား ဆိုုေတာ့ တကယ္ကိုု ၾကီးက်ယ္တဲ့ အျမတ္ အစြန္းမ်ားတဲ့ ေစ်းကြက္ၾကီးျဖစ္တယ္။

အခုုအခ်ိန္ထိမိုုဘိုုင္းဖုုန္းမေျပာနဲ႔ဦး တႏိုုင္ငံနဲ႔ တႏိုုင္ငံ အေ၀းေျပာဖုုန္းကဒ္ေတြကိုုႏိုုင္ငံတကာက လူေတြအားလုုံးဟာ လမ္းေဘးမွာ ဓာတ္ဆီဆိုုင္ေတြမွာ ပလက္ေဖာင္းေတြမွာခ်ေရာင္းေနတဲ့ ဖုုန္းကဒ္ေတြ ရွာ၀ယ္၊ ေရြး၀ယ္ျပီး ကိုုယ့္မိသားစုုေတြ သားသမီးေတြဆီဟယ္လိုု ဟယ္လိုု ၾကားလား ၾကားလားနဲ႔ အျပိဳင္အဆိုုင္ ဆက္ေနၾကဆဲ မဟုုတ္ဘူးလား။

ဒီလိုုမ်ဴိး အက်ဳိးအျမတ္ၾကီးတဲ့ ေစ်း၀ယ္ေတြေတာင့္တင္းခိုုင္မာတဲ့ တရားမ၀င္ေစ်းကြက္ၾကီးကိုု ႏိုုင္ငံတကာက လုုပ္ငန္းရွင္ၾကီးေတြက မ်က္စိမက် ရွိပါ့မလား၊ သူတိုု႔တေတြ ေနာက္ကြယ္ကေန ခ်ဳပ္ကိုုင္လည္ပတ္ အျမတ္ထုုတ္ေနမယ္ဆိုုတာ ေမးခြန္းထုုတ္ေနဖိုု႔ လိုုပါဦးမလား ။ႏိုုက္ဂ်ီးရီးယားမွာတင္ ေဒၚလာ ၂.၄ ဘီလ်ံ လည္ပတ္ေနတယ္လိုု႔ ဆိုုတယ္။

ေစ်းကြက္ထဲမွာ အစစ္အမွန္ေတြကိုုလမ္းေဘးကိုု ခ်ေရာင္းျပီး စီးပြားရွာေနတာမ်ဳိးတင္သာမက အတုုေတြ ေပါေပါေလာေလာေတြထုုတ္ျပီး ခ်ေရာင္း အလုုပ္ျဖစ္ေနတာေတြကလည္း အမ်ားအျပား ျဖစ္ပါတယ္။ မိုုတိုုရိုုလာထုုတ္တဲ့ စက္ရုုံတခုုတည္းကေနျပီး မိုုဒိုုလိုုလာ လိုု႔ ဆင္တူရိုုးမား တံဆပ္ကဒ္ျပီးတယ္လီဖုုန္းအတုု ပစၥည္းအတုု ထုုတ္ေရာင္းတာမ်ဳိးေတြ ရွိတယ္။ Gucci ထုုတ္တဲ့ ေနရာကေနGuccci ဆိုုတာကိုုလည္း c ကိုု ၃ လုုံး ဆင့္ျပီး ေရာင္းခ်င္ေရာင္းမွာပဲ။၀ယ္တဲ့သူကလည္း မ်က္စိမွိတ္ ၀ယ္မွာပဲ။

အဲသည္လိုု တရုုတ္ျပည္က အတုုေတြ၊အေပါအေလာေတြကိုု ထုုတ္လုုပ္ျဖန္႔ခ်ိတဲ့ဆီမွာ ဘယ္လိုုမ်ဴိး ဥပေဒနဲ႔ လက္ တလုုံးျခားျပည္ပႏိုုင္ငံေတြ အႏွံ႔ေရာက္ရွိေအာင္ သယ္ယူ ပုုိ႔ေဆာင္ၾကသလဲ။ ႏိုုင္ငံတကာရဲ့ကုုန္သြယ္ ကုုန္ေရာင္း ဥပေဒ စည္းမ်ဥ္းေတြကေန ဘယ္လိုုမ်ဳိး ေရွာင္ရွားျပီး အလုုပ္ျဖစ္ေနၾကသလဲလိုု႔ ေမးခ်င္ၾကမယ္။ အဲသည္လုုိမ်ဳိး တရားမ၀င္ ကုုန္ပစၥည္းေတြကိုုေဖာက္သည္ေတြဆီ ေစ်းကြက္ေတြဆီအေရာက္ သယ္ယူပိုု႔ေဆာင္ေပးတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေတြနဲ႔ အလုုပ္သမားေတြကလည္း စစၥတန္ဒီၾကီးရဲ့၀င္ေငြေကာင္းတဲ့ လုုပ္ငန္းတခုု ျဖစ္ေနေတာ့တာပါပဲ။

အဲသည္ စစၥတန္ဒီ ဆိုုတဲ့ တရားမ၀င္လမ္းေဘးစီးပြားေရး ေစ်းကြက္ၾကီးကေန ဘယ္လိုုမ်ဳိး စြန္႔ဦးတီထြင္မႈေတြ၊ ဆန္းသစ္ထူးျခားတဲ့ ဥာဏ္အလင္းပြင့္မႈေတြ၊ နည္းပညာအသစ္အဆန္းေတြ ဘယ္လိုုမ်ဳိးေပၚေပါက္လာသလဲ ဆိုုေတာ့ အေျခခံ တတိယတန္းစား စားသုုံးသူလူထုုၾကီးမွာ လိုုအပ္ခ်က္ေတြ အေျမာက္အမ်ားကိုု ေျဖရွင္းေပးလိုု႔ အျမဲလိုုအပ္ေနတာေၾကာင့္ အဲသည္လမ္းေဘး စီးပြားေရးသမားေတြက ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် တီထြင္ၾကံဆ နည္းလမ္းေတြရေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

ဥပမာ – နယ္စပ္ျမိဳ႔ကအလုုပ္သမားတဦးက မိုုဘိုုင္းတယ္လီဖုုံး ၁လုုံးတည္းနဲ႔ စနစ္မတူတဲ့ ႏိုုင္ငံ ၂ခုုကမိသားစုုေတြ၊ မိဘေတြကိုု ဆက္သြယ္ဖိုု႔ ဆင္းကဒ္ ၂ ခုုစလုုံး အသုုံးျပဳႏိုုင္တဲ့ဖုုန္းမိုုဒယ္မ်ဳိး လုုိအပ္ေနပါတယ္။ ဒါမ်ဳိးကိုု လမ္းေဘးလုုပ္ငန္းရွင္ကတရုုတ္ျပည္က စက္ရုုံပညာရွင္ကိုု လွမ္းေျပာလိုုက္ရင္ အဲသည္ပညာရွင္က တီထြင္ၾကံဆေပးလိုုက္ပါလိမ့္မယ္။အဲသည္ဟာ အေျခခံေစ်းကြက္မွာ တကယ္ကိုု လိုုအပ္ခ်က္ျဖစ္တာေၾကာင့္ တရား၀င္မွတ္ပုုံတင္၊ စာရင္းတင္၊ ထုုတ္လုုပ္၊ ေၾကာ္ျငာ၊ ေစ်းကြက္တင္ ေရာင္းခ်ေနတာထက္ကိုုအလြန္လ်င္ျမန္သြက္လက္စြာ ေမွာင္ခိုုေစ်းကြက္ထဲက တဆင့္ စားသုုံးသူ အေျခခံ လုူတန္းစားထုုၾကီးဆီကိုု မိုုးၾကိဳးပစ္လိုုက္သလိုု ေရာက္ရွိ ျပန္ႏွ႔ံသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက ပညာရွင္ေတြ၊ တီထြင္ဖန္တီးသူေတြက ေမာင္းႏွင္မွ ခရီးေရာက္တဲ့ေစ်းကြက္စီးပြားေရး မဟုုတ္ဘူး။ ဒါက ေစ်းသည္ေတြ၊ ေစ်း၀ယ္ေတြနဲ႔ စားသုုံးသူေတြက လိုုအပ္ခ်က္နဲ႔ ေတာင္းဆိုုေမာင္းႏွင္ေနတဲ့ ေစ်းကြက္စီးပြားေရး ျဖစ္ပါတယ္။

စတိေဂ်ာ့ဘ္ရဲ့ဥာဏ္အလင္းပြင့္မႈနဲ႔ စားသုုုုံးသူေတြခင္မ်ာ အိုုင္ပက္ဆိုုတာကိုုသုုံးစြဲခြင့္ရၾကတယ္ဆိုုတာမ်ဳိး မဟုုတ္ဘူး။ နယ္စပ္က အလုုပ္သမားေလးရဲ့ မိသားစုုနဲ႔ဆက္သြယ္ေရးလုုိအပ္ခ်က္ေၾကာင့္ ေပၚလာတဲ့ စနစ္မ်ဳိးစုုံကိုု လက္ခံသုုံးစြဲနိုုင္တဲ့မိုုဘိုုင္းဖုုန္းဒီဇိုုင္းအသစ္ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ျပီးေတာ့ လူ႔ေလာကရဲ့အက်ဳိးရွိမႈကိုု လမ္းေဘးေစ်းကြက္က ျဖည့္ဆည္းေပးတာတခုု ဥပမာ ျပရမယ္ ဆုုိရင္ -အာဖရိကမွာ ေသာက္ေရ ရွားပါးမႈဟာ အၾကီးမားဆုုံးျဖစ္တယ္။ လမ္းေဘးေစ်းကြက္ system D ကျပည္သူေတြ လိုုအပ္ခ်က္နဲ႔ အညီ ဘယ္လုုိမ်ဳိး ျဖည့္ဆည္းလိုုက္သလဲ ဆိုုေတာ့စက္ၾကီးေတြနဲ႔ စနစ္တက် ထုုတ္လုုပ္လိုုက္တဲ့ ပလတ္စတစ္အိတ္နဲ႔ ထုုတ္ပိုုးထားတဲ့ေရသန္႔အိတ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အေနာက္အာဖရိကမွာ Pure Water ေရသန္႔အိတ္ေတြလိုု႔ေခၚၾကတယ္။ လမ္းေဘးလုုပ္ငန္းရွင္ေတြရဲ့ တီထြင္ၾကံဆမႈနဲ႔ ေပၚလာတဲ့ ေရသန္႔အိတ္ကိုုလမ္းေဘးေစ်းသည္ေတြက လမ္းေပၚက လူထုုၾကီးလက္ထဲကိုု အေရာက္ သက္သာေခ်ာင္ခ်ိစြာအေရာက္ပိုု႔ ေရာင္းခ်ေပးလိုုက္ပါတယ္။ ႏိုုက္ဂ်ီးရီးယားအစုုိးရက လူထုုအက်ဴိးရွိတဲ့လုုပ္ငန္းကိုု တားျမစ္ျခင္း၊ လာဘ္စားျခင္း လုုပ္မယ့္အစား ၾကားကေန၀င္ျပီးေတာ့ အဲသည္Pure Water ေရသန္႔ထုုတ္ေတြကိုု နမူနာယူ စစ္ေဆးျပီး ေရသန္႔ျဖစ္ေၾကာင္း တံဆိပ္ေတာင္၀င္ႏွိပ္ေပးလိုုက္ပါေသးတယ္။

ဒီလိုုမ်ဳိးနဲ႔လမ္းေဘးေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္ဟာ ရွင္သန္ၾကီးထြား အားေကာင္းလာတာနဲ႔အမွ် ပင္မေရစီးစီးပြားေရး လုုပ္ငန္းၾကီးေတြ၊ လုုပ္ငန္းရွင္ၾကီးေတြဟာ အဲသည္ကေစ်းကြက္ေတြ၊ စားသုုံးသူေတြ၊ လုုပ္အားေတြမွာ ပါ၀င္ ပတ္သက္ေဆာင္ရြက္မႈေတြတိုုးလာမယ္။ သူတိုု႔ေတြ လက္ရွိ လုုပ္ကိုုင္ေနတဲ့ အကုုန္အက်ေတြ မ်ားေနတ့ဲ၊ၾကိဳးနီေတြ၊ ဗ်ဴရိုုကေရစီေတြ ဖိဆီးေနတဲ့ မလုုိအပ္တဲ့ စည္းမ်ဥ္းေတြ လုုပ္ထုုံးလုုပ္နည္းေတြကေန ပလက္ေဖာင္းေစ်းကြက္ နမူနာကိုု ယူျပီး ကိုုယ္တိုုင္ျပင္ဆင္မႈေတြ သင္ခန္းစာေတြ ယူလာၾကလိမ့္မယ္လိုု႔ ထင္ျမင္ေၾကာင္း စာေရးဆရာက သုုံးသပ္ထားပါတယ္ ခင္ဗ်ား။ ။


သင့္အေၾကာင္း သင့္လုုပ္ငနး္ ေၾကာ္ျငာ သည္ေနရာမွာ ေၾကာ္ျငာႏိုုင္ပါျပီ
No tags for this post.

အလားတူ စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ စာမ်ား၊ ေဆာင္းပါးမ်ား ...:အေတြးအျမင္, ေမာင္ရစ္

Comments are closed.

ေၾကာ္ျငာ … ေၾကာ္ျငာ …

စာအုပ္ျမင္ ခ်စ္ခင္ပါေစ

မိုုးမခမွာ ေၾကာ္ျငာပါ

Help MoeMaKa

မိုုးမခမာတိကာစဥ္

%d bloggers like this:

ေၾကာ္ျငာရန္ …

မိုုးမခနဲ႔ ပတ္သက္သမွ်

 ဦးခင္ေမာင္လတ္(MA) နဲ႔ ေဒၚခင္မ်ဴိးခ်စ္ – အဂၤလိပ္စာတတ္လိုုေသာ္ စာအုုပ္ ထြက္ျပီ

By

ဦးခင္ေမာင္လတ္(MA) နဲ႔ ေဒၚခင္မ်ဴိးခ်စ္ – အဂၤလိပ္စာတတ္လိုုေသာ္ စာအုုပ္ ထြက္ျပီ (မိုုးမခ) ေဖေဖာ္၀ါရီ ၅၊...

Read more »

ေဒါက္တာခင္ေမာင္ဝင္း (သခၤ်ာ) – သခၤ်ာအေတြးအေခၚသမိုင္း ၊ ဂိမ္းသီအိုရီႏွင့္ အေတြးအျမင္ေဆာင္းပါးမ်ား 

By

ေဒါက္တာခင္ေမာင္ဝင္း (သခၤ်ာ) – သခၤ်ာအေတြးအေခၚသမိုင္း ၊ ဂိမ္းသီအိုရီႏွင့္ အေတြးအျမင္ေဆာင္းပါးမ်ား  မိုးမခစာေပက ထြက္ပါျပီ။...

Read more »

ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းအေရး မိုးမခေဆာင္းပါးမ်ား ထြက္ပါျပီ

By

  ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းအေရး မိုးမခေဆာင္းပါးမ်ား ထြက္ပါျပီ (မိုးမခ) ႏို၀င္ဘာ ၁၅၊ ၂၀၁၇ ယခုစာအုပ္မွာ...

Read more »

မိုးမခမဂၢဇင္း ေနာက္ဆံုးထုတ္ကို WE မွာ ဝယ္ပါ

By

မိုးမခမဂၢဇင္း ေနာက္ဆံုးထုတ္ကို WE မွာ ဝယ္ပါ (မုိးမခ) စက္တင္ဘာ ၂၀၊ ၂၀၁၇...

Read more »

သင္ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ရာ စာကို အနည္းဆုံး ၁ ေဒၚလာ လွဴျပီး မိုးမခကို ကူညီပါ

Recent Comments

က႑မ်ားအလိုက္

က႑မ်ားအလိုက္ မာတိကာစဥ္