ကိုသန္းလြင္ – ကုသိနာရုံ

November 4, 2015

Photo – Irrawaddy Burmese News


ကိုသန္းလြင္ – ကုသိနာရုံ

(မိုးမခ) ႏို၀င္ဘာ ၄၊ ၂၀၁၅

(၁)

ကၽြန္ေတာ္တို႔သည္ ကုသိနာရံု ျမန္မာဘုန္းေတာ္ၾကီးေက်ာင္းသုုိ႔ ညၾကီးမိုးခ်ဳပ္ ဆယ္နာရီေက်ာ္ မွ ေရာက္ရွိ  သြားၾကပါသည္၊   ျမတ္စြာဘုရား မဟာ ပရိနိဗၺာန္ စံေတာ္မူရာ အထိိမ္းအမွတ္ ပုထိုးေတာ္ၾကီး မွာ ျမန္မာဘုန္းေတာ္ၾကီးေက်ာင္း ႏွင့္    ျခံစည္းရိုး တခုသာ ျခားပါသည္၊  ေနာက္တေန႔ နံနက္ေစာေစာ ရ နာရီ ထိုးသည္ ႏွင့္ ပုထိုးေတာ္ၾကီး အတြင္းသို႔ သကၤန္းကပ္ဘို႔ ေရာက္ရွိသြားၾကပါသည္။
အိႏၵိယ ႏိုင္ငံ ဘီဟာနယ္၏ ေဆာင္းရာသီ မွာ ခ်မ္းေအးလွပါသည္၊   စင္တီဂရိတ္ သုညဒီဂရီအနီး အနား  မွာဘဲ ရွိမည္ ထင္သည္၊   ကၽြန္ေတာ္တို႔သည္ဗုဒၶကိုယ္ေတာ္ျမတ္ကိုသကၤန္းကပ္ရန္ အတြက္ သကၤန္းေတာ္ ကိုျဖန္႔ျပီး ၀ိုင္း၀န္းကိုင္ေဆာင္ကာ ပုထိုးေတာ္ၾကီးရွိရာသို႔ လမ္းေလွ်ာက္  ၾကရပါသည္၊  ႏွင္းေတြထူထပ္စြာ က်ေနပံုမွာ မိမိေရွ႔ကလူတေယာက္ကိုသာျမင္ရသည္၊ လူတန္းထိပ္က ပဌာန္းပါဠိေတာ္ ကိုႏႈတ္တိုက္ ခ်ေပးေနေသာ ဘုန္းေတာ္ၾကီးကိုပင္ မျမင္ရႏိုင္၊ နံနက္ေစာေစာစီးစီး  ပဌာန္းရြတ္ၾကသည္မွာ ရင္ထဲတြင္ ေႏြးေထြးလာပါသည္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔သည္ ေရွးပန္းပုဆရာတို႔လက္ရာ၊ သမာဓိ၊ ကရုဏာ ႏွင့္ မုဒိတာ တရား တို႔ျဖစ္ပြား ေပၚေပါက္ေအာင္ထုလုပ္ထားေသာ ေလ်ွာင္းေတာ္မူ ဆင္းတုေတာ္ၾကီး ကို ျမတ္သကၤန္း ကပ္ၾကပါသည္၊

ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ ၁၀ နာရီေက်ာ္ သည့္တိုင္ ေနလံုးကို ၀ိုးတ၀ါးသာ ျမင္ရျပီး ေနေရာင္ျခည္ကိုကား မျမင္ရ ေသး၊   ကၽြန္ေတာ္တို႔သည္  အိႏိၵယ ေရွးေဟာင္း သုေတသနဌာနက ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ထားေသာ ေစတီၾကီးပရ၀ုဏ္ အတြင္းမွ အုတ္ရိုး  အုတ္ခ်ပ္ မ်ားေပၚတြင္ ထိုင္မိၾကပါသည္၊   ျမင့္မားလွေသာ ပုထိုးေတာ္ၾကီးေဘးမွာ တူးေဖာ္ျခင္း၊ ျပဳျပင္ျခင္း လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေနၾကေသာ အလုပ္သမားေတြကို ျမင္ၾကရသည္၊    ကၽြန္ေတာ္တို႔သည္  ျမတ္စြာဘုရား  ပရိနိဗၺာန္ျပဳခဲ့ရာေနရာဟုေသာ အသိျဖင့္ ဗုဒၶ၏ ဂုဏ္ေတာ္အေပါင္းကို သတိရမိၾကသည္။ လူအေပါင္းကို ဆင္းရဲကုန္ရာ နိဗၺန္သို႔သြားရာလမ္းကို ညႊန္ျပခဲ့ေသာ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားသည္ ဤေနရာတြင္ ေနာက္ဆံုးခႏၶာ၀န္ကိုခ်ေတာ္မူ ခဲ့ေပသည္၊
(၂)

ဗုဒၶသည္ မိမိေတြ႔ရွိခဲ့ေသာဓမၼေဒသနာကို ၄၅ႏွစ္တာပတ္လံုး လွည့္လည္ေဟာၾကားခဲ့ျပီး ပရိနိဗၺာန္ျပဳခဲ့ပါ သည္၊  ဗုဒၶကြယ္လြန္ျပီးနွစ္ေပါင္း၂၀၀ ခန္႔အၾကာတြင္ အေသာကမင္းရာဇာသည္ အိႏၵိယ နုိင္ငံအႏ႔ွံႏွင့္ ပတ္၀န္း က်င္နိုင္ငံမ်ား၌ ဗုဒၶဘာသာျပန္႔ပြားေအာင္ေဆာင္ရြက္ေတာ္မူခဲ့ပါသည္၊  သို႔ပါေသာ္လည္း ေအဒီ ၁၁ ရာစု အကုန္တြင္ အိႏၵိယျပည္သို႔ အေနာက္ဖက္မွက်ဴးေက်ာ္သူမ်ား ၀င္ေရာက္ခါ ဗုဒၶဘာသာ၀င္  ရဟန္းေတာ္ မ်ားကိုသတ္ျဖတ္၊ အေဆာက္အဦး ေစတီပုထိုး မွန္သမွ်ကို ဖ်က္ဆီးခဲ့ၾကသည္ကို အမ်ားသိရွိ ၾကျပီးျဖစ္ပါသည္၊ ၁၂ ရာစုႏွစ္မွစျပီး ႏွစ္ေပါင္း ရ၀၀ေက်ာ္ အိႏိၵယနုိင္ငံတြင္ဗုဒၶ ၀ါဒ ကြယ္ေပ်ာက္ခဲ့ရပါသည္၊

၁၉ရာစုႏွစ္၊ အစပိုင္းအထိ ဗုဒၶ၀ါဒဟူ၍အိႏိၵယတြင္ အထင္အရွားမရွိေသးပါ၊ အီဂ်စ္ဘုရား Apis ၏၀ါဒဟု ၄င္း၊ Scandinavian Woden ေခၚ ဥေရာပမွ နတ္ဘုရား၀ါဒဟု၄င္း ဆရာအမ်ိဳးမ်ိဳးက နာမည္အမ်ိဳးမ်ိဳး ေပးခဲ့ၾကပါသည္၊    ၁၈၄၄ ခုႏွစ္ျပင္သစ္လူမ်ိဳး Eugene Burnouf ၏ ဗုဒၶဘာသာသမိုင္းစာအုပ္ ေပၚထြက္လာမွ ဥေရာပႏွင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားက ဗုဒၶဘာသာအေၾကာင္းစတင္သိရွိခဲ့ၾကပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏သာသနာ၀င္သမိုင္းမွာ အေႏွင့္အယွက္ၾကီးစြာမေတြ႔ခဲ့ရ၊ အိႏၵိယမွာ ၾကံဳၾကရသလို မေကာင္းေသာ ေဘးရန္မ်ားမွလည္း ကင္းေ၀းခဲ့ပါသည္၊ အာေသာကမင္းၾကီးက ေစလႊတ္လိုက္ေသာ သာသနာ့ မစ္ရွင္(ေသာနမေထရ္ ႏွင့္ ဥတၱရ) တို႔ သည္ ျမန္မာျပည္သို႔ ပိဋကတ္ သံုးပံုကို ပို႔ေပးႏိုင္ခဲ့ၾကသည္၊ မဟာ၀န္က်မ္းေတာ္လာ သု၀ဏၰဘံုမိမွာျမန္မာျပည္ကိုဆိုသည္၊ ပုဂံျပည့္ရွင္ဘုရင္ အေနာ္ရထာ သည္ ရွင္အရဟံ မေထရ္ျမတ္ကိုၾကည္ညိဳရာမွဗုဒၶဘာသာကိုခ်ီးေျမွာက္ခဲ့သည္၊ု သထံုမွာရွိေန ေသာ ပိဋကတ္ သံုးပံုကိုလည္းပုဂံအေရာက္ေဆာင္က်ဥ္းႏိုင္ခဲ့ၾကသည္၊ သကၠရာဇ္ ၁၀၅ရ ခန္႔ကျဖစ္ပါသည္၊ မင္းႏွင့္ျပည္သူ တို႔ညီညာျဖျဖပူးေပါင္းမိေသာအခါ ပုဂံတြင္ ေစတီဘုရားေက်ာင္းကန္တို႔္ ျဖင့္ စည္ကားေသာ သာသနာေတာ္ ထြန္းကားခဲ့သည္၊

It-Sing ေခၚတရုပ္ခရီးသြားတဦးကမူ ရ ရာစုတြင္ သေရေခတၱရာ ၌ ဗုဒၶဘာသာထြန္းကား ေနျပီဟု မွတ္တမ္းတင္ခဲ့သည္၊ ေယဓမၼာ အစခ်ီသုတ္ေတာ္ကို ေရးထားသည့္ ေၾကးျပား ကိုေမွာ္ဇာ ဘုရားၾကီး မွ တူးေဖၚေတြ႔ရွိခဲ့ၾကသည္၊ ေအဒီ ၄၅၀- ၅၀၀ ခန္႔ကျဖစ္ပါသည္၊

၁၈၁၁ ခုတြင္အေရွ႔အိႏၵိယကုမၸဏီမွ မစၥတာ ဟာမင္တန္ဆိုသူ ကုသိနာရံုသို႔ေရာက္ လာဘူးသည္၊ သို႔ေသာ္ ေတြ႔ရွိရေသာဂူဖုရားမ်ားကို ဗုဒၶဘုရားရွင္ႏွင့္မဆက္စပ္မိေသးေပ၊ ၁၈၃၇ခုႏွစ္ေရာက္မွသာ ဂီနာႏွင့္ ကာပါရဂီရိ ႏွစ္ေနရာတြင္ အာေသာက ေက်ာက္စာ တိုင္၂ ခုမွအေရးအသားကို အဂၤလိပ္လူမ်ိဳး James Princep ကဘာသာျပန္ အဓိပၸါယ္ ေဖၚႏိုင္ခဲ့သည္၊ ထိုအခ်ိန္မွစျပီးသာ ဘုရားရွင္ႏွင့္ ဗုဒၶ၀ါဒအေၾကာင္း လူတို႔သိရွိလာခဲ့ၾကရပါသည္၊ တဖန္ နိေပါ၊ သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံ ဘုရားဂူေက်ာင္း မ်ားမွ ေက်ာက္စာတိုင္ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ တို႔ကိုတူးေဖာ္၊ ဖတ္ရႈ နားလည္လာၾကပါသည္၊

ဗုဒၶ၀ါဒသည္ ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ကို တေလးတစားထိမ္းသိမ္းတတ္ေသာ အဂၤလိပ္ လူမ်ိဳး ပညာရွင္မ်ားေၾကာင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ မွာတျဖည္းျဖည္း ျပန္လည္ လူသိမ်ားထြန္းကားလာခဲ့ပါသည္၊ ၁၈၅၄ ခုတြင္မစၥတာ ၀ီလဆန္ဆိုသူက အနီးမွ ေကစီယ ရြာကို၄င္း ပုထိုးေတာ္ၾကီးကို၄င္း ဗုဒၶသမိုင္းေၾကာင္းႏွင့္ ဆက္စပ္မႈရွိႏိုင္သည္ ဟုယူဆခဲ့ သည္၊ ေနာက္အိႏၵိယ ေက်ာက္စာ၀န္ ကန္နင္ဟန္ (၁၈၆၁-၁၈၆၂)တြင္ ေရာက္လာမွသာ ဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္ ျပဳရာေနရာ ဟု အတည္ျပဳႏီုင္ခဲ့သည္၊

ကုသိနာရံု ရွိေစတီ ပုထိုးမ်ား အေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပမည္ဆိုလ်င္ ျမန္မာျပည္က ရခိုင္ဆရာေတာ္ ဦးစျႏၵာမဏိ အေၾကာင္းမပါလ်င္ ျပည့္စံုမည္မဟုတ္ပါ။ ဆရာေတာ္သည္ ျပည္နယ္ စစ္ေတြ၊ ေပါက္ပင္ဂြင္းရြာ သားျဖစ္သည္၊ ၁၈၇၅ ခုႏွစ္တြင္ ေမြးဖြားျပီး ငယ္မည္မွာ သာဘန္းဦး ျဖစ္သည္၊ အသက္ ၁၀ႏွစ္အရြယ္တြင္ ဦးေလးျဖစ္သူ ဦးစႏၶိမာ ေက်ာင္းတြင္ သာမေဏ ျဖစ္လာခဲ့သည္၊

မဟာေဗာဓိ အသင္းထူေထာင္ခဲ့ သူ အနာဂါရိကာဓမၼပါလ သည္ ရခိုင္ျပည္သို႔ ဗုဒၶသမိုင္း၀င္ အေမြအႏွစ္ပစၥည္းမ်ား ထိမ္းသိမ္းရန္ ကိစၥႏွင့္ ၁၈၉၂ ခုႏွစ္တြင္ ေရာက္လာသည္၊   ဆရာေတာ္ ဦးစျႏၵာမဏိ ကို စစ္ေတြျမိဳ႕တြင္ ဖူးေတြ႕ရေသာ အခါ ဆရာေတာ္ကို အိႏၵိယ ႏိုင္ငံ၌ သီတင္းသံုးပါရန္ ပင့္ဖိတ္ ခဲ့ၾကသည္။

ဆရာေတာ္၏ ပဌမ အေခါက္အိႏၵိယခရီးမွာ အဆင္မေျပ၊ ဒုတိယ တေခါက္ ကလကတၱား တြင္ ၁၈၈၄ ခုႏွစ္က ရန္ကုန္တြင္ ရဟန္းေဘာင္တက္ခဲ့ေသာ မဟာ၀ိရ ႏွင့္ ေတြ႕သည္၊ မဟာ၀ိရမွာတခ်ိန္က သီဟိုဠ္ကြ်န္းတြင္ အစာအိမ္ေရာဂါႏွင့္ လဲေနခဲ့ဖူးရာ ဗုဒၶရဟန္းေတာ္တပါးက ေခၚယူျပဳစုေပးခဲ့သျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ျဖစ္လာခဲ့သူျဖစ္သည္၊ ၁၈၉၀ခုႏွစ္မွစတင္၍ ဆြာမိမဟာ၀ိရသည္ကုသိနာရံု ပုထိုးေတာ္ၾကီး အနီးတြင္သက္ကယ္မိုး တဲငယ္တခု ေဆာက္လုပ္ခါ တရားက်င့္ ေနထိုင္ခဲ့သည္၊ ဆြမ္းကြမ္းကို  ေဘးအနီးနား မွ လယ္သမား မ်ားက တာ၀န္ယူၾကရာ ရဟန္းၾကီးက ေစတီၾကီး ပရ၀ုဏ္ကို သန္႔ရွင္းေအာင္ လွည္းက်င္း သိမ္းဆည္းခါေနသည္၊ ထိုအခ်ိန္က ဤေနရာသည္ ဗုဒၶ ပရိနိဗၺာန္ျပဳရာ ေနရာဟု အနီး ပါတ္၀န္းက်င္မွ ရြာသားမ်ားက မသိၾကေသးေပ၊
ထိုရဟန္းေတာ္က ဖိတ္သျဖင့္ ဆရာေတာ္သည္ ကုသိနာရံုသုိ႔ ေရာက္လာခဲ့ေလသည္၊  ပုထိုးေတာ္ၾကီး ထိန္းသိမ္းရာတြင္၄င္း၊ ဧည့္သည္ဖုရားဖူးမ်ား တည္းခုိရန္ ဓမၼသာလာ တခုတည္ေဆာက္ေရး တြင္၄င္း၊ ဆရာေတာ္ပါ၀င္လာခဲ့သည္၊   တခ်ိန္ထဲမွာင္ မိမိဖါသာ ဗုဒၶဘာသာကိုု ေခ်ေခ်ျမစ္ျမစ္ နာလည္ရန္ လိုသည္ ဟု ထင္ျမင္ယူဆလာသည္၊ ထိုအခါပါဠိစာကိုဖတ္တတ္ရန္လိုသည္၊ ဆရာေတာ္သည္ ေမာ္လျမိဳင္ ျမိဳ႕သို႔ၾကြျပီး ပါဠိဘာသာကို တႏွစ္ၾကာ သင္ယူခဲ့ပါသည္။

၁၉၀၃ ခုႏွစ္ ကုသိနာရံု သို႔ ျပန္ေရာက္ေသာ အခါ ျမန္မာသူေဌးၾကီးမ်ား လႊတ္ေတာ္ အမတ္မ်ား၏ အကူ  အညီကိ္ု ယူခါ ကုသိနာရံု ေဒသ ဗုဒၶအေမြအႏွစ္ ထိမ္းသိမ္းေဆာက္ေရွာက္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အားတက္ သေရာ လုပ္ကိုင္ခဲ့ပါသည္၊ ျမန္မာအလႈရွင္မ်ားအနက္ ဦးဖိုးၾကဴးႏွင့္ ဦးခ်ီဇြာရႊီး တို႔မွာ နာမည္ထင္ရွားသည္၊  ျမန္မာ အလွဴရွင္မ်ား၏ မတည္ေငြျဖင့္ပင္ ထူပါရံုၾကီးကို ၁၉၇၄ခုႏွစ္တြင္ ထီးေတာ္တင္ႏိုင္ခဲ့သည္။

ဆရာေတာ္သည္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒေရးဆြဲသူ  ေဒါက္တာအင္ေဘဒကာ ကို ဗုဒၶဘာသာ ၀င္ အျဖစ္ေျပာင္းလဲေပးခဲ့သူျဖစ္သည္၊ အင္ေဘဒကာမွာ ေခသူမဟုတ္ အိႏၵိယတြင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ၁၀ သိန္းေက်ာ္ကိုတခါတည္းဗုဒၶဘာသာ၀င္အျဖစ္သိကၡာတင္ေပးခဲ့သူျဖစ္သည္၊ ဆရာေတာ္ သည္ ၁၉ရ၂ ခု သက္ေတာ္ ၉၈ ႏွစ္တြင္ဘ၀နတ္ထံလ်ံလြန္ေတာ္မူသည္၊

(၃)

ကဆုန္လျပည့္ေန႔ ကုသိနာရံု အေရာက္ၾကြခ်ီေတာ္မူလာေသာ ဘုရားရွင္က အာနႏၵာ မေထရ္ကို ရြာသို႔ မ၀င္မီ မလႅာမင္းတို႔၏ အင္ၾကင္းေတာမွာရွိေသာ အင္းၾကင္းပင္  ၂ ပင္ အၾကား၌ ေလ်ာင္းေတာ္မူရန္ ေညာင္ေစာင္းကို ခင္းခိုင္းခဲ့သည္၊ဘီစီ ၅၄၄ (သို႔) ဘီစီ ၄၈၃ တြင္ျဖစ္ပါသည္၊   ေအဒီ ၆၃ရ တြင္ တရုပ္ရဟန္းေတာ္ Hieun Tsang ေရာက္လာခ်ိန္တြင္ အစီရ၀တီ ျမစ္ကမ္းနေဘး ရြာ၏အေနာက္ေျမာက္ အရပ္ ရြာႏွင့္ ၃ လီ၊ ၄လီ၊ ခန္႔အကြာေနရာတြင္ ထူးျခားလွေသာ အင္ၾကင္းပင္ ေလးပင္ကိုေတြ႔ခဲ့ရသည္ ဟုဆိုသည္၊ ထိုေနရာတြင္ ေနာက္ဆံုး တထာကတ လဲေလ်ာင္းခဲ့သည္ဟု သူကမွတ္တမ္းတင္ခဲ့ပါသည္၊ ထိုေနရာသည္ ယခု ကၽြန္ေတာ္တို႔ ထိုင္ေနရာေနရာ ႏွင့္ မလွမ္းမကမ္း အနီးပါတ္၀န္းက်င္ မွာသာ ရွိပါလိမ့္ မည္။

ရွင္အာနႏၵာက ရြာသိမ္ ရြာငယ္ ကေလး၌ အဘယ့္ေၾကာင့္ ပရိနိဗၺာန္ျပဳရေၾကာင္း ေမးခြန္းထုတ္သည္ကို ဗုဒၶက ေရွးယခင္  ဘ၀ မဟာဒႆန စၾကၤာ၀ေတးမင္းျဖစ္စဥ္က ဤေနရာသည္ ၾကီးက်ယ္ေသာ ျမိဳ႕ၾကီးျဖစ္ ခဲ့ေၾကာင္း ရွင္းျပခဲ့သည္၊   ဗုဒၶကို ဖူးေျမွာ္ရန္ ေရာက္ရွိလာေသာ ေနာက္ဆံုးသာ၀က သုဘဒၵ မေထရ္ကို သူ၏ သံသယ မ်ားကို ေျပေပ်ာက္ေစခဲ့သည္၊   သုဘဒၵသည္ ျမတ္စြာ ဘုရားကိုယ္တိုင္ ေခ်ခၽြတ္ခဲ့သည့္ ေနာက္ဆံုး သာ၀က ၾကီးျဖစ္ခဲ့သည္၊  ဗုဒၶက သတိႏွင့္ ေနရစ္ၾကဟု“၀ယဓမၼာ သခၤါရာ အပၸမာေဒထ  သမၼာေဒထ ” ဆိုေသာ စကားေတာ္ကိုလည္း  ဤေနရာ တ၀ိုက္မွာပင္ မွာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါလိမ့္မည္။

ကုသိနာရံုတြင္ဘုရားရွင္၏အေလာင္းေတာ္ကို ရွင္မဟာကႆပ ႏွင့္ ရွင္အာနႏၵာတို႔ၾကီးမႈးျပီး မီးသျဂၤဳလ္ ရာေနရာတြင္မူ တခ်ိန္က ေစတီတဆူျဖစ္ခဲ့ဟန္ရွိေသာ အုပ္ခ်ပ္ညိဳညိဳတို႔ျဖင့္ ေစတီရံ ေအာက္ပိုင္း ကိုသာေတြ႔ၾကရေတာ့သည္၊ မီးပူေဇာ္ရာတြင္ က်လာေသာဓါတ္ေတာ္မ်ားကို ေဒါဏပုဏၰား ကရွစ္စုခြဲ၍ ရွစ္ဌာနခြဲ ေပးေသာေနရာမွ ေစတီကိုလည္းဖူးေတြ႔ႏိုင္ပါသည္၊

ႏွစ္စဥ္ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ေရာက္တိုင္းဤပုထိုးေတာ္ၾကီး၌ ဗုဒၶပူဇနိယ်ပြဲေတာ္ကို တစ္လ ၾကာက်င္းပၾက သည္၊ ထိုပြဲေတာ္တြင္မဟာပရိနိဗၺာန သုတၱန္ ပါဠိေတာ္ကို ရြတ္ဖတ္သရဆယ္ၾကသည္၊ ကဆုန္လျပည့္ဆို လ်င္ အိႏၵိယ၌ေႏြကာလေရာက္ေနပါျပီ၊ ျပိႆရာသီဟုဆိုသည္၊ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ေညာင္ေရသြန္း ပြဲေတာ္ က်င္းပခ်ိန္ပင္ျဖစ္သည္၊

ဒီဃနိကာယ္လာ မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္ေတာ္ မွာဘုရားရွင္၏ ပရိနိဗၺာန္ ျပဳပံု အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ေဖၚျပထားပါသည္၊ မဟာပ႑ိိတ္ရာဟုလာသံကစၥည္းက တရုပ္ဘာသာမွ ျပန္ဆိုေသာ မဟာပရိိနိ္ဗၺာန သုတ္ေတာ္တြင္ ဘုရားရွင္က ရွင္သာရိပုတၱရာကို ေဟာၾကားေသာ သုတၱန္ ကိုမေတြ႔ရ ဟုေရးလိုက္ဖူးသည္၊ ပါဠိမွ ျပန္ဆိုေသာ မဟာပရိနိဗၺာန္သုတ္တြင္မူ အရွင္သာရိပုတၱရာ၏ ရဲရင့္ေသာ စကား ဟုဆိုျပီး ဘုရားအား ေမးေလွ်ာက္ခမ္း ကို ကၽြန္ေတာ္ဖတ္ရႈၾကရပါသည္။

ဘုရား၏ လက်္ာေတာ္ရံမေထရ္ျမတ္က သဗၺညဳတဥာဏ္ေတာ္အရာတြင္ ျမတ္စြာဘုရားထက္ သာလြန္ ေသာ အျခားသမဏ၊ ျဗဟၼဏဟူ၍မရွိပါ ဟုေလွ်ာက္ထားခဲ့သည္၊   ဘုရားက “ခ်စ္သား သာရိပုတၱရာ သင္သည္ ပြင့္ခဲ့ဘူးေသာ အျခား ျမတ္စြာဘုရား တို႔အေၾကာင္းကိုမသိဘဲ ဤစကားကို မဆိုလင့္” ဟု တားျမစ္ေတာ္မူခ့ဲသည္။

ဆရာေတာ္အရွင္ ဇနကာဘိ၀ံသ၏ ေနာက္ဆံုးဆယ္လ ျမတ္ဗုဒၶ စာအုပ္တြင္လည္း ဤသုတ္ အေၾကာင္း မပါ၊   ဆရာေတာ္ၾကီး ဦး၀ိစိတၱ၏ဗုဒၶ၀င္ကို ဖတ္မွသာ ျမတ္စြာဘုရား ေ၀ဠဳ၀ရြာတြင္ ေနာက္ဆံုး ၀ါကပ္ခဲ့ပံု၊  ထိုမွတဖန္ သာ၀တၱိေဇတ၀န္ေက်ာင္းေတာ္သို႕အလာတြင္မွ ရွင္သာရိပုတၱရာကသူပရိနိဗၺာန္ျပဳရေတာ့မည့္ အေၾကာင္း ဘုရားထံခြင့္ပန္ သည္ကို အစီအစဥ္အတိုင္းေရးျပထားပါသည္။ ေနာက္ဆံုး ဆယ္လဆိုသည္မွာ ေ၀ဠဳ၀ရြာတြင္ ၀ါကပ္ျပီးသည္မွ ေနာင္ပရိနိဗၺန္စံ၀င္ေတာ္မူမည့္  ကဆုန္လျပည့္ေန႔အထိကို ရည္ညႊန္းပါ သည္၊

ပါဠိေတာ္ ျမန္မာျပန္ မဟာပရိနိဗၺာန္သုတ္ေတာ္မွာ သမိုင္းကိုေဖာ္ျပျခင္းမဟုတ္၊ ဘုရား၏ တရား ေတာ္မ်ားကိုသာစီကာစဥ္ကာ ေရးျပထားျခင္းျဖစ္သည္၊ တရုပ္မူတြင္ အဘယ့္ေၾကာင့္ ဤသုတၱန္ မပါရသည္ကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ ရွင္းမျပနိုင္ေသာ္လည္း ပါဠိေတာ္လာ နာဠႏၵ ၿမိဳ႕ ပါ၀ါရိက သူေ႒း၏သရက္ ဥယ်ာဥ္ ၌ ဗုဒၶကို ရွင္သာရိပုၾတာက ေလွ်ာက္ထားခဲ့ပံု မွတ္တမ္းမွာအထင္အရွားရွိပါသည္၊ မွားစရာ၊ ေ၀ဖန္စရာ ဟူ၍ ဘာမွ မရွိပါ။

(၄)

လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း၂၅၀၀ေက်ာ္က အိႏိၵယတြင္ဘာသာေရးေတာ္လွန္ေရး တရပ္ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါသည္၊            နုိင္ငံတြင္းရွိ တိုးတက္ေသာအေတြးအေခၚရွိေသာ လူငယ္အမ်ားအျပားသည္ မိမိ၏အိမ္မ်ားကို စြန္႔ခြာျပီး ဆင္းရဲကုန္ရာ၊ အမွန္တရားကိုရွာေဖြခဲ့ၾကသည္၊ ေယဘူယ်အားျဖင့္မိမိခႏၶာကိုယ္ကိုညွင္းဆဲ၍ဒုကၡ အမ်ိဳးမ်ိဳး ခံကာအမွန္တရားကိုျမင္ရန္ ၾကိဳးစားခဲ့ၾကပါသည္။ ဗုဒၶက မဇၨိ်မပဋိပဋာ အလယ္အလတ္ လမ္းကိုေတြ႔ျမင္ေဟာၾကားခဲ့ျပီး လူတို႕၏အေမွာင္တိုက္ကို ဖယ္ရွား ေပးခဲ့ပါသည္၊

ဗုဒၶ၀ါဒႏွင့္ အျပိဳင္ ေပၚထြက္ခဲ့ၾကေသာ ဘာသာၾကီး မ်ားက ကမၻာ ႏွင့္ ေန စၾကၤာ၀ဠာကို ဖန္တီးရွင္ God က ဖန္တီးထားသည္၊ လူတို႔၏ ၀ိဥာဥ္သည္ ထာ၀ရ တည္ျမဲသည္၊  လူသား၏ အနာဂါတ္ မွာ ဖန္တီးစီရင္ျပီး ျဖစ္သည္၊ တခ်ိဳ႕ကလည္း လူသည္ ေသဆံုးသည္ ႏွင့္ ဘ၀ တခု ျပီးဆံုးေတာ့သည္။
၀ိဥာဥ္သည္ ကိုယ္ခႏၶာၾကီး အတြင္းတြင္ ရွိေနသမွ်၊  ၀မ္းသာမႈ၊ ေပ်ာ္ရြင္မႈ၊ စိတ္ဆင္းရဲရျခင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ကို ခံစားရလိမ့္မည္၊ ဤ၀ိဥာဥ္ေကာင္ၾကီး ခ်မ္းသာစီးပြားရွိေစရန္အတြက္မွာမူ လူတို႔သည္ ဒုကၡအမ်ိဳးမ်ိဳး ကိုခံစားၾကရမည္၊ အယူလြဲမႈေၾကာင့္ မိမိကိုယ္ကို အစာငတ္ခံျခင္းျဖင့္၊ မခ်ိမဆန္႔ ဒုကၡခံကာ ေသပဲြ၀င္ခဲ့ၾကသူေတြလည္းရွိသည္၊ ဥပါတ္နိသွ် က်မ္းမ်ားတြင္မူ အတၱ ေခၚမိမိ၏ Ego သည္ အျမဲတည္ရွိျပီးမေျပာင္းမလဲရွိေနသည္၊   ထို အီဂို ေပ်ာ္ရြင္ခ်မ္းေျမ႕မႈ အတြက္ ျဗဟၼဏ ႏွင့္ေတြ႔ဆံုရန္လိုအပ္ သည္၊  ထိုသို႔ေတြ႔နုိင္ရန္ျပင္ပကမၻာၾကီးႏွင့္ လံုး၀အဆက္အသြယ္ျဖတ္ျပီး၊ တကိုယ္တည္း ေနထိုင္က်င့္ၾကံ ၾကရမည္ ဟုသြန္သင္ခဲ့ၾကသည္။

သိဒၶတၱမင္းသားက မူ ဤသို႔မိမိကိုယ္ကိုညွင္းဆဲေနျခင္းျဖင့္    အမွန္တရားကို ေတြ႔ရလိမ္႔မည္မဟုတ္၊ ထာ၀ရ ျငိမ္းခ်မ္းျခင္းတရားကိုလည္းမရရွိႏုိင္ဟု သိျမင္ခဲ႔သည္၊ ၀ိဥာဥ္္နွင့္ပတ္သက္၍၄င္း ကမၻာၾကီးႏွင့္ ပတ္သက္ ၍၄င္း၊   ေရပန္းစားေနသည့္ သီအိုရီမွန္သမွ်သည္ ယံုၾကည္စရာမရွိဟု သူသိျမင္ခဲ့သည္။ ဖန္တီးရွင္ဆိုသည္ မွာလည္းဘာမွအနွစ္သာရမရွိ။

ဗုဒၶက လူတို႔၏အသိဥာဏ္ Consciousness ကို အာယတန ေျခာက္ပါးျဖင့္ရွင္းျပေသာအခါ ၀ိဥာဥ္ေကာင္ ဆိုေသာ အရာသည္ရွိရန္မလိုအပ္ေတာ့ေပ၊ ျဖစ္တည္မႈမွာ အာရံုသိစိတ္ႏွင့္ အာရံုခံ၀တၱဳတို႔ေတြ႔ဆံုခိုက္ ခဏေလးမွာသာ ျဖစ္ေပၚလာသည္၊ လူတို႔၏ ဒုကၡႏွင့္ ခ်မ္းသာ ဆင္းရဲေ၀ဒနာခံစားမႈ ဆိုသည္မ်ားမွာ အစိုးမရႏိုင္ေသာ မတည္ျမဲေသာ အေၾကာင္းသာရွိေတာ့ သည္၊

ဗုဒၶကျဖစ္ရပ္တိုင္းတြင္အဓိပၸါယ္မဲ့ျဖစ္ျခင္းမဟုတ္၊  အက်ိဳးႏွင့္အေၾကာင္းတို႔သည္ဆက္သြယ္ေနၾကသည္၊ သူသင္ျပေသာ စိတၱေဗဒပညာမွာ စိတ္သည္သာလူတ႔ို၏ Character ကိုဖန္တီးသည္၊ လူ၏ အမူ၊အက်င့္၊ စရုိက္ ဆိုသည္မွာလည္း သူလုပ္ခဲ့သည့္ အျပဳအမူအေပါင္း(ကံ)ေပၚတြင္မူတည္ေနသည္၊ လူတေယာက္၏ ၾကီးပြားျခင္း၊ဆုတ္ယုတ္ျခင္းကို (ကံ) ကသာအဓိကဆံုးျဖတ္သည္၊ သူ၏ဘ၀ေပါင္းမ်ားစြာ ေတြ႔ၾကံဳရသမွ် သည္ မိမိအျပဳအမူ၏အက်ိဳးဆက္မ်ားသာျဖစ္သည္။

ယခင္ဘ၀မ်ားကျပဳခဲ့သမွ်၏ အက်ိဳးကို ယခုဘ၀တြင္ခံစားၾကရျပီး ယခုဘ၀တြင္ ျပဳမႈသမွ်မွာ ေနာင္ ျဖစ္လာမည့္ ဘ၀၏ မ်ိဳးေစ့ကိုဖန္တီးသည္၊
ဤသို႔ဘ၀ျပီးဘ၀၊ ဘ၀တဖန္ျဖစ္ရျခင္း၊ ေမြးရျခင္း၊ ေသရျခင္းတို႔မွာဒုကၡပင္ျဖစ္ေတာ့သည္၊ ဤသည္တို႔ မွာ မိမိ၏တကိုယ္ေကာင္းစိတ္ဓာတ္ေၾကာင့္သာျဖစ္ရျပီး အေၾကာင္းရင္းမွာ အမွန္ကိုမျမင္နိုင္ျခင္း အ၀ိဇၨာပင္ျဖစ္ သည္၊    ဘ၀သံသရာ ျဖတ္ေတာက္ျခင္းကို ဆင္းရဲကင္းရာ နိဗၺာန္ဟုေခၚျပီးနိဗၺာန္ကိုမ်က္္ေမွာက္ျပဳရန္မွာ သနားညွာတာျခင္း  ရက္ေရာျခင္း၊ အမွန္တရား ႏွင့္ သန္႔စင္ျခင္း၊ ရိုးသားျခင္း၊ တကိုယ္ေကာင္းမဆန္ေသာ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္သာျဖစ္ႏိုင္သည္၊   အက်ိဳး ျဖစ္ထြန္းဘို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနရန္မလို၊့္  အျပစ္ဒဏ္ေပးခံရမည္ ဟုလည္းေၾကာက္လန္႔ ေနစရာ မလိုေပ။

ဗုဒၶဘုရားရွင္သည္ သတၱ၀ါမ်ား ဆင္းရဲဒုကၡတြင္း နစ္ေနရပံုမ်ားကို ရွင္းျပခဲ့ပါသည္၊ ထိုဆင္းရဲျခင္း ျဖစ္ရေၾကာင္း မွာ သမုဒယသံေယာဇဥ္မ်ားေၾကာင့္သာျဖစ္ျပီး၊ ထိုသံေယာဇဥ္ကို ျပတ္ေတာက္ ဖို႔ဆိုလ်င္ မဂၢင္ရွစ္ပါးေခၚ က်င့္စဥ္အတိုင္း လိုက္နာၾကရပါလိမ့္မည္၊
ဗုဒၶေဟာၾကားခဲ့ေသာတရားဓမၼ ေၾကာင့္လူတို႔၏ အေမွာင္တိုက္မွာ လင္းခ်င္းခဲ့ၾကပါသည္၊ ကမၻာယဥ္ေက်းမႈ အေပၚမ်ားစြာအက်ိဳးျဖစ္ထြန္းခဲ့ၾကပါသည္၊ ကြ်န္ေတာ္သည္ရွင္ေတာ္ဗုဒၶပရိနိဗၺန္စံ၀င္ခဲ့ရာေနရာ ပုထိုးေတာ္ ၾကီးေဘး မွာထိုင္ရင္း ဗုဒၶကလူသားတို႔အေပၚျပဳခဲ့ေသာ ေက်းဇူးကို ဆပ္၍မကုန္ႏိုင္ေၾကာင္းကိုေတြးေနမိပါ သည္၊

၄၅၀ါပါတ္လံုး ေဟာေတာ္မူခဲ့သည္ ဗုဒၡ၏တရားေတာ္မ်ားမွာ ယေန႔ေခတ္အထိ အေပ်ာက္မပ်က္ရေအာင္ သာသနာ့ အာဇာနည္ၾကီးမ်ားက လက္ဆင့္ကမ္းသယ္ေဆာင္ ထိမ္းသိမ္းခဲ့ၾကပါသည္၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔ သေဘာေပါက္ၾကရမည္မွာ ျငိမ္းခ်မ္းရာေနရာသို႔ သြားရန္လမ္းေၾကာင္းသည္ရွိျပီးျဖစ္သည္၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔ တာ၀န္ မွာ ထိုလမ္းေၾကာင္း အတိုင္းေလွ်ာက္ၾကရန္သာျဖစ္ပါသည္၊

ကိုသန္းလြင္


သင့္အေၾကာင္း သင့္လုုပ္ငနး္ ေၾကာ္ျငာ သည္ေနရာမွာ ေၾကာ္ျငာႏိုုင္ပါျပီ

Tags:

အလားတူ စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ စာမ်ား၊ ေဆာင္းပါးမ်ား ...:ကုိသန္းလြင္, အေတြးအျမင္

Comments are closed.

ေၾကာ္ျငာ … ေၾကာ္ျငာ …

စာအုပ္ျမင္ ခ်စ္ခင္ၾကပါေစ …

မုိးမခ လစဥ္ထုတ္မဂၢဇင္း စက္တင္ဘာ ၂၀၁၇ ထြက္ၿပီ

မိုုးမခမွာ ေၾကာ္ျငာပါ

မိုုးမခကိုု အိမ္အေရာက္ ပိုု႔ေပးမည္

Help MoeMaKa

မိုုးမခမာတိကာစဥ္

%d bloggers like this:

ေၾကာ္ျငာရန္ …

မိုုးမခနဲ႔ ပတ္သက္သမွ်

မိုးမခမဂၢဇင္း ေနာက္ဆံုးထုတ္ကို WE မွာ ဝယ္ပါ

By

မိုးမခမဂၢဇင္း ေနာက္ဆံုးထုတ္ကို WE မွာ ဝယ္ပါ (မုိးမခ) စက္တင္ဘာ ၂၀၊ ၂၀၁၇...

Read more »

မိုးမခထုတ္ ေမာင္စြမ္းရည္စာအုပ္ WE မွာ ဝယ္ပါ

By

မိုးမခထုတ္ ေမာင္စြမ္းရည္စာအုပ္ WE မွာ ဝယ္ပါ (မုိးမခ) စက္တင္ဘာ ၂၀၊ ၂၀၁၇...

Read more »

မုိးမခ ၾသဂတ္စ္ ထြက္ၿပီ

By

မုိးမခ ၾသဂတ္စ္ ထြက္ၿပီ ၾသဂတ္စ္ ၁၅၊ ၂၀၁၇ ျပည္တြင္း ျပည္ပ ကေလာင္ရွင္ေတြရဲ႕...

Read more »

မုိးမခ ဇူလုိင္ ထြက္ပါၿပီ …

By

မုိးမခ ဇူလုိင္ ထြက္ပါၿပီ … (မုိးမခ) ဇူလုိင္ ၁၈၊ ၂၀၁၇ မုိးမခ...

Read more »

သင္ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ရာ စာကို အနည္းဆုံး ၁ ေဒၚလာ လွဴျပီး မိုးမခကို ကူညီပါ

Recent Comments

က႑မ်ားအလိုက္

က႑မ်ားအလိုက္ မာတိကာစဥ္