သစ္စုိး ● လိႈင္းႏွင့္လူ

September 2, 2016

● လိႈင္းႏွင့္လူ
(မုိးမခ) ၾသဂတ္စ္ ၂၊ ၂၀၁၆

လြန္ခဲ့ေသာ ၁၉၅၀ ခုႏွစ္ေႏွာင္းပိုင္းႏွစ္မ်ားက ကၽြန္ေတာ့္ငယ္ဘ၀ျဖတ္သန္းခဲ့သည့္ “သကၠယ္ေသာင္” ဟု ေခၚေသာ၊ ပုသိမ္ခရိုင္၊ ငပုေတာၿမိဳ႕နယ္တြင္းရွိ ပင္လယ္ကမ္းေျခရြာ ကေလးတရြာကို တခါတခါ ျပန္လည္တ,သ သတိရေနမိသည္။

အုန္းပင္ေတြမားမားမတ္မတ္။ သက္တမ္းလြန္မန္က်ည္းပင္အိုမ်ား။ ကၽြန္ေတာ္ပညာ ဆည္း ပူးရာမူလတန္းေက်ာင္းေရွ႕မွာ ထည္းထည္းႀကီးရပ္ေနသည့္ အရိုးၿပိဳင္ၿပိဳင္း လက္ပံပင္တပင္။ ပင္ လယ္ငါးနံ႔ ညီႇစို႔စို႔။ ငါးပိႏွင့္ငံျပာရည္ ပုပ္အဲ့အဲ့အနံ႔မ်ား။ အထူးသျဖင့္ ပင္လယ္ေလထန္ေသာအခ်ိန္ မ်ားမွာၾကားရေလ့ရွိေသာ ပင္လယ္ဟီသံ။ ညဘက္လူေျခတိတ္ခ်ိန္တိုင္း ပင္လယ္လိႈင္းတ၀ုန္း၀ုန္း ရိုက္ပုတ္သံမ်ားမွာ သကၠယ္ေသာင္ရြာသား ကေလးငယ္မ်ားအဖို႔ မရိုးမအီႏိုင္စရာ သားေခ်ာ့ေတး မ်ား..။

အမွတ္အရဆုံးကေတာ့ ၀ါဆိုလျပည့္ေက်ာ္တစ္ရက္ေန႔တိုင္း တရြာလုံး တက္တက္ႂကြႂကြဆင္ႏႊဲ ေလ့ရိွသည့္ ၀ါဆိုလိႈင္းခုန္ပြ။ဲ သဲေသာင္ျပင္ေပၚမွာ ရြာကသက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ားႏွင့္ က်န္းမာေရး ခ်ဳိ႕ ယြင္းသူမ်ားမွလြဲ၍ ကေလး၊ လူငယ္လူရြယ္၊ လူလတ္အားလံုး ပါ၀င္ဆင္ႏႊဲေလ့ရွိေသာ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲ။ တကယ္ေတာ့ လႈိင္းခုန္သည္ ဆိုသည္မွာ လူမ်ားက ရင္စို႔အနက္ေရထဲ၌ မတ္တတ္ရပ္ေနၾကၿပီး အိမ္လုံးအလတ္စားအရြယ္ေလာက္ရိွေသာလိႈင္းလုံးႀကီးမ်ား ကမ္းေျခသို႔ေျပးအရိုက္မွာ ကိုယ္ကို ေဖာ့၍ ထခုန္ေပးလိုက္ရုံမွ်သာ။ ေရကူးတတ္စရာပင္ မလိုပါ။ လိႈင္းအေဆာင့္မွာ သဲေသာင္ျပင္ေပၚ သို႔ အထိမ္းအကြပ္မဲ့ လြင့္ပါသြားၾကသည္။ ထမီလန္၊ ပုဆိုးလန္ျဖင့္။ အဲသည္ကိုပင္ အုတ္အုတ္ က်က္က်က္ ရယ္ေမာလ်က္ ေပ်ာ္ပြဲဖြဲ႔ၾက။ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္းငါးဆယ္ခန္႔က ကၽြန္ေတာ့္ငယ္ဘ၀ ရယ္ေမာသံမ်ား။

အမွန္မွာ လိႈင္းဆိုသည္မွာ စြမ္းအင္တစံုတရာလႈံ႔ေဆာ္မႈေၾကာင့္ ဟင္းလင္းျပင္ႏွင့္အခ်ိန္တို႔ ကိုျဖတ္၍ မူလအေနအထား ပ်က္ယြင္းေစေသာေစ့ေဆာ္မႈတရပ္ ေရြ႕လ်ားသြားျခင္းမွ်သာ။ မကၠင္း နစ္ စြမ္းအင္ျပည့္လိႈင္းမ်ားႏွင့္ မကၠင္းနစ္စြမ္းအင္မဲ့ လိႈင္းမ်ား။

တခ်ဳိ႕လိႈင္းမ်ားအတြက္ ေရြ႕လ်ားသြားလာရန္ ၾကားခံနယ္လိုသည္။ တခ်ဳိ႕မွာ ၾကားခံနယ္ မည္မည္ရရမလိုပါ။ ေရလိႈင္း၊ အသံလိႈင္း၊ ျမင္ရေသာအလင္းလိႈင္း၊ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္လိႈင္း၊ အနီ ေအာက္ေရာင္ျခည္လိႈင္း၊ ဂမၼာေရာင္ျခည္လိႈင္း၊ အိတ္ခ္စ္ေရာင္ျခည္လိႈင္းႏွင့္ ေရဒီယိုလိႈင္း၊ ရုပ္သံ လိႈင္းမ်ား။

အနာဂတိၱဆရာ ေတာ့ဖလာက လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအား အဆင့္ဆင့္ရိုက္ခတ္ေသာ လိႈင္းမ်ား ျဖင့္ လူ႔သမိုင္းဖြံၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို လွလွပပသရုပ္ခြဲေဖာ္ျပထားသည္ကိုလည္း ဖတ္ရခ့ဲဖူး၏။ ထိုလိႈင္း တခုစီသည္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအေဟာင္းႏွင့္ ယဥ္ေက်း မႈအေဟာင္း မ်ားအား ေဘးသို႔ကပ္ရွဲသြား ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္မားလွသည္ဟုဆို၏။ အမဲသားငါးႏွင့္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ သစ္သီး သစ္ဖုတို႔ပစ္ခတ္ရွာေဖြစားသံုးၾကေသာ မုဆိုးႏွင့္က်ပန္းရွာေဖြသူတို႔အျဖစ္မွ ကိုယ္ပိုင္ေျမယာေပၚ၌ ေမြး ျမဴစိုက္ ပ်ိဳးသူမ်ားအျဖစ္ ျဖစ္ထြန္းလာခဲ့ရေသာ ပထမလိႈင္း။ ၁၆၀၀ခုႏွစ္ ေႏွာင္းပိုင္းကာလမွ ၁၉၀၀ ခုႏွစ္ အလယ္ပိုင္းကာလမ်ားအထိ ၾကာျမင့္ခဲ့ေသာ စက္မႈေတာ္လွန္ေရးအတြင္း ျဖစ္ထြန္းခဲ့သည့္ ဒုတိယလိႈင္း။ ဒုတိယလိႈင္း လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတြင္ သံေယာဇဥ္ခိုင္ၿမဲေသာ မိသားစု၊ လက္ငင္းအသံုးခ်ပညာေရးစနစ္ႏွင့္ ေကာ္ပိုရိတ္လုပ္ငန္းႀကီးမ်ား ေပၚထြန္းလာခဲ့သည္ဟု ဆို၏။

စက္မႈလြန္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းသည္ ေတာ့ဖလာ၏တတိယလိႈင္း ျဖစ္ေပသည္။ ၁၉၅၀ ခုႏွစ္ ေႏွာင္းပိုင္း ကာလမ်ားမွစ၍ ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားတို႔သည္ ဒုတိယလိႈင္းလူ႔အဖြဲ႔အစည္းမွဖယ္ခြာ၍ တတိယလိႈင္း လူ႔အဖြဲ႔အစည္းသို႔ ကူးေျပာင္းေရာက္ရွိ သြားၾက၏။ ၎လိႈင္းအတြက္ အမည္နာမ သတ္မွတ္ခ်က္မွာ လည္း အမ်ဳိမ်ဳိးအဖံုဖံု။ သတင္းေခတ္။ အာကာသေခတ္။ အလက္ထရြန္းနစ္ ကာလ။ ကမၻာ့ရြာ။ တက္ခ္ႏိုထရြန္းနစ္ေခတ္။

သိပၸံႏွင့္နည္းပညာေတာ္လွန္ေရးေခတ္။ “လိႈင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ အေျပာင္းအလဲမွာ တသမတ္ အေျဖာင့္အတိုင္း မဟုတ္လွပါ။ ေနာက္သို႔၊ ေရွ႕သို႔ႏွင့္ ေဘးတိုက္ ႀကိဳက္သလိုျဖစ္ႏိုင္သည္။”ဟု ေတာ္ဖလာက ႁမြက္ဆိုခဲ့ဖူးသည္။

လူ႔သမိုင္းအေရြ႕မွာ တတိယလိႈင္းေလာက္ျဖင့္ နိ႒ိတံေလာက္ၿပီဟု မယူဆေသာ ပညာရွင္မ်ား လည္း ရွိေနၾကေသး၏။ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္က Herman Bryant Maynard ႏွင့္ Susan E. Mehrtens တို႔ ေရးသားျပဳစုေသာ “စတုတၳလိႈင္း၊ ၂၁ ရာစု ဘိဇနက္လုပ္ငန္း” သည္ ကမၻာ့စာအုပ္ေစ်းကြက္မွာ အေရာင္းတြင္က်ယ္ခဲ့သည္။ ၂၁ရာစုအတြင္း ေပၚထြန္းလာမည့္စီးပြားေရး ဆိုင္ရာ ကမၻာ့ဆက္ႏြယ္မႈ(eco-globalism) အေၾကာင္း။

လိႈင္းမ်ား၊ ဆန႔္က်င္လိႈင္းမ်ား၊ ေဘးတိုက္လိႈင္းမ်ားႏွင့္ စုန္လိႈင္း၊ ဆန္လိႈင္းမ်ား။ လိႈင္းထိပ္ေရာက္ သြားသူမ်ားရိွသကဲ့သိ႔ု လိႈင္းမ်ားေအာက္ ေရာက္သြားသူမ်ားလည္း ရွိေနျပန္ေသးသည္။ ကၽြန္ေတာ္သည္ လိႈင္းႏွင့္လူတို႔၏အဆက္အစပ္ကို ေတြးေမာၾကည့္ေနမိသည္။ လိႈင္းစီးၾကေသာႏိုင္ငံမ်ား၊ လူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္တစ္ဦးခ်င္း ပုဂၢလိက ဘ၀အေထြေထြမ်ား။ ဒုတိယကမၻာ စစ္ဗံုးသံ၊ ေသနတ္သံမ်ားစဲသြား ၾကေသာအခါ ကိုလိုနီႏိုင္ငံမ်ား၏ အမ်ဳိးသားလြတ္လပ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား အၿပိဳင္းအရိုင္း ေပၚထြက္ လာၾကသည္။ ထိုမွ လိႈင္းစုန္စီးႏိုင္ၾကေသာ ႏိုင္ငံမ်ား၏ တႏိုင္ငံၿပီးတႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးေၾကညာ စာတမ္းမ်ား။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံက အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းမွာ ထိုလိႈင္းစုန္ကို ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ စီးႏိုင္သူတဦးအျဖစ္ သမိုင္းပညာရွင္အမ်ားစုက ေမာ္ကြန္းကမၸည္းတင္ထား ခဲ့ၾက၏။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္လိႈင္းစီးခဲ့သည္မွာ သူ႔အတၱေနာမနိ ကိုယ္က်ဳိးသက္သက္ေလာက္မွ် မဟုတ္ပါ။ ကၽြန္ သေဘာက္ဘ၀ျဖင့္ ေအာက္က်ေနာက္က်ဖိႏွိပ္ခံေနၾကရေသာ ျမန္မာတမ်ိဳးသားလံုး ကိုလိုနီ တံပိုး ေအာက္မွ လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ေရးအတြက္သာ။ အမ်ားျပည္သူတို႔၏အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္စီး နင္းခဲ့ေသာလိႈင္းမ်ား။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္၏သေဘာသဘာ၀ႏွင့္ေျဖာင့္ေျဖာင့္ႀကီးဆန္႔က်င္လ်က္ လိႈင္းစီးခဲ့သူတေယာက္ ျမန္မာ့သမိုင္း၌ေပၚထြန္းခဲ့ဖူးသည္။ ထိုပုဂၢိဳလ္မွာ အမ်ားသိၾကသည့္ အတိုင္းဂဠဳန္ ဦးေစာပင္ ျဖစ္ေလသည္။ ဂဠဳန္ဦးေစာသည္ ဂဠဳန္ဆရာစံေခါင္းေဆာင္ေသာ ေတာင္သူလယ္သမား အေရး ေတာ္ပံုမေပၚ ေပါက္မီအခ်ိန္အထိ ေတာၿမိဳ႕တၿမိဳ႕ကမထင္မရွား သာမန္ေရွ႕ေနတေယာက္မွ်သာ။ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား၏ နယ္ခ်ဲ႕ေတာ္လွန္ေရးလိႈင္းကိုစီးေယာင္ျပကာ ပုဂၢိဳလ္ေရးအရွိန္အ၀ါကို ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ထူေထာင္ႏိုင္သူလည္း ျဖစ္ခဲ့သည္။ ပင္ကိုယ္အရည္အခ်င္းႏွင့္ မဟပ္စပ္ႏိုင္ ေလာက္သည့္ရာထူးဂုဏ္သိန္ပင္ ရယူပိုင္ဆိုင္စြမ္းႏိုင္ေလာက္ေသာ လိႈင္းအစီး ေကာင္းသူ တေယာက္အျဖစ္ ထင္ရွားခဲ့သူ ျဖစ္ေပသည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာျပည္လြတ္လပ္ေရး ရယူခါနီး ကာလမွာ တမ်ဳိးသားလံုးႏွင့္ဆန္႔က်င္ဘက္လိႈင္းစီးမိကာ အမ်ိဳးသားသစၥာေဖာက္တဦးအျဖစ္သမိုင္းမွတ္တမ္း၀င္ခဲ့ရေလသည္။ သူ႔မိသားစုမ်ားႏွင့္ ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္းေတြပါ အရွက္ရ ညိႇဳးမွိန္ေစ ေလာက္ေအာင္ လိႈင္းအစီးမွားခဲ့ေလသူတဦး။

တကယ္ေတာ့ လိႈင္းဆိုသည္မွာ အခြင့္အေရး သ႔ိုမဟုတ္ အခြင့္အလမ္းတရပ္မွ်သာ။ ကိုယ့္အက်ဳိး သက္သက္၊ ကိုယ့္တကိုယ္ေကာင္း စိတ္ထားသက္သက္ျဖင့္ လိႈင္းစီးရန္ ေခ်ာင္းေျမာင္းေနသူမ်ား လည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ပတ္၀န္းက်င္မွာအနမတဂၢ။ ထ႔ိုထက္ပိုဆိုးသည္ကေတာ့ အမ်ားျပည္သူအက်ဳိး စီးပြားပ်က္ယြင္းခ်ိန္မွာ မိမိအက်ဳိးစီးပြားတခုတည္း ျဖစ္ထြန္းေစႏိုင္သည့္လိႈင္းအလာကို ေမွ်ာ္လင့္ ေစာင့္စားေနၾကသူမ်ား။ “ဒီတခါ ဆူနာမီလိုေရလိႈင္းမ်ဳိးနဲ႔ ႀကံဳရင္…။ ဒီတခါ နာဂစ္လိုမုန္တိုင္းမ်ိဳးနဲ႔ ႀကံဳရင္..။ ဒီတခါ ျပည္အနာမွာ ေငြရွာခြင့္မ်ိဳးနဲ႔ႀကံဳရင္..။” ဟူေသာ ဆိုးယုတ္သည့္စိတ္မေနာျဖင့္ လိႈင္းေမွ်ာ္ေနၾကသူမ်ား။

ကၽြန္ေတာ္ငယ္ငယ္က လိႈင္းခုန္ခ့ဲေသာအေတြ႔အႀကံဳကို မွတ္မိေနသည္။ လိႈင္းလုံးမ်ား သဲေသာင္ ျပင္ဆီသို႔ အဟုန္ျပင္းျပင္းျဖင့္ ေျပး၀င္လာၾကသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သူငယ္ခ်င္းတစုတို႔ အခ်င္းခ်င္း လက္တြဲထားၾကသည္။ လိႈင္းတက္လာတိုင္း ကိုယ္ကိုေဖာ့ထားၾကရန္ တဦးကိုတဦး ေအာ္ဟစ္ သတိေပးေနၾက၏။ အသက္ကို၀,ေအာင္ ရွဴသြင္းထားၾကသည္။ ဆားငံရည္မ်ား ၀င္မလာႏိုင္ေစရန္ ပါးစပ္မ်ားအား တင္းတင္းေစ့ထားၾကသည္။ ျမင့္တက္လာေသာလိႈင္းႏွင့္အတူ အလိုက္သင့္ခုန္ႏိုင္ ရန္ ျပင္ဆင္ထားၾကသည္။

ခါး၀တ္ပုဆိုးမ်ားကိုလည္း ကၽြတ္မသြားေစရန္ ၿမဲၿမဲၿမံၿမံစည္းေႏွာင္ထားၾကလ်က္။ ဒါမွ သူတပါး ေလွာင္ေျပာင္ရယ္ေမာ မခံၾကရမွာ။

တေယာက္လဲက်လွ်င္ ၀ိုင္း၀န္းထူမတ္ေပးရန္ ကၽြန္ေတာ္တို႔အားလံုး အဆင္သင့္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သူငယ္ခ်င္းတစု၏ ရယ္ေမာသံလြင္လြင္မ်ား။

ေဟာ၊ ေရွ႕မွာ အဟုန္ျပင္းျပင္းျဖင့္ တိုး၀င္လာေသာ လိႈင္းျမင့္ျမင့္တလံုး…။

သစ္စိုး


သင့္အေၾကာင္း သင့္လုုပ္ငနး္ ေၾကာ္ျငာ သည္ေနရာမွာ ေၾကာ္ျငာႏိုုင္ပါျပီ

Tags:

အလားတူ စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ စာမ်ား၊ ေဆာင္းပါးမ်ား ...:စာစုတုိ

Comments are closed.

ေၾကာ္ျငာ … ေၾကာ္ျငာ …

စာအုပ္ျမင္ ခ်စ္ခင္ပါေစ

မိုုးမခမွာ ေၾကာ္ျငာပါ

Help MoeMaKa

မိုုးမခမာတိကာစဥ္

%d bloggers like this:

ေၾကာ္ျငာရန္ …

မိုုးမခနဲ႔ ပတ္သက္သမွ်

ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းအေရး မိုးမခေဆာင္းပါးမ်ား ထြက္ပါျပီ

By

  ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းအေရး မိုးမခေဆာင္းပါးမ်ား ထြက္ပါျပီ (မိုးမခ) ႏို၀င္ဘာ ၁၅၊ ၂၀၁၇ ယခုစာအုပ္မွာ...

Read more »

မိုးမခမဂၢဇင္း ေနာက္ဆံုးထုတ္ကို WE မွာ ဝယ္ပါ

By

မိုးမခမဂၢဇင္း ေနာက္ဆံုးထုတ္ကို WE မွာ ဝယ္ပါ (မုိးမခ) စက္တင္ဘာ ၂၀၊ ၂၀၁၇...

Read more »

မိုးမခထုတ္ ေမာင္စြမ္းရည္စာအုပ္ WE မွာ ဝယ္ပါ

By

မိုးမခထုတ္ ေမာင္စြမ္းရည္စာအုပ္ WE မွာ ဝယ္ပါ (မုိးမခ) စက္တင္ဘာ ၂၀၊ ၂၀၁၇...

Read more »

မုိးမခ ၾသဂတ္စ္ ထြက္ၿပီ

By

မုိးမခ ၾသဂတ္စ္ ထြက္ၿပီ ၾသဂတ္စ္ ၁၅၊ ၂၀၁၇ ျပည္တြင္း ျပည္ပ ကေလာင္ရွင္ေတြရဲ႕...

Read more »

သင္ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ရာ စာကို အနည္းဆုံး ၁ ေဒၚလာ လွဴျပီး မိုးမခကို ကူညီပါ

Recent Comments

က႑မ်ားအလိုက္

က႑မ်ားအလိုက္ မာတိကာစဥ္