တင္မိုုး၊ ေမာင္စြမ္းရည္ နဲ႔ အေမ့ေခၚသံ

May 15, 2017

 

တင္မိုုး၊ ေမာင္စြမ္းရည္ နဲ႔ အေမ့ေခၚသံ

(ေမာင္စြမ္းရည္ကဗ်ာစာအုပ္ တင္မိုး၏ ေ၀ဖန္ခ်က္)
(မိုုးမခ ျပန္လည္ဆန္းသစ္ျခင္း) ေမ ၁၆၊ ၂၀၁၇ျမင္းၿခံသား ကို၀င္းေဖသည္ က်ေနာ့္သူငယ္ခ်င္း ကဗ်ာဆရာ၊ စာေပေ၀ဖန္ေရးဆရာျဖစ္၏။ ၁၉၆၀ တစ္၀ိုက္ မႏၱေလးတကၠသိုလ္အတြင္းက ဖူးပြင့္လာေသာ ကေလာင္ျဖစ္၏။ “ၾကည္ေအာင္” ႏွင့္ တြဲလ်က္ “စိၾတ” ကဗ်ာမ်ားကို ထုတ္ေ၀ခဲ့ၿပီးေနာက္ “အနီႏွင့္အျပာ” ကဗ်ာစာအုပ္ျဖင့္ အမ်ဳိးသားစာေပဆု ရခဲ့ေသာ ကဗ်ာဆရာ လည္း ျဖစ္၏။ “လူထုသတင္းစာ” တြင္ စာေပေ၀ဖန္ေရးမ်ား အဆက္မျပတ္ ေရးသားလာၿပီးေနာက္ “အထက္ ျမန္မာႏိုင္ငံစာေရးဆရာအသင္း”၏ “ဓမၼဗိမာန္စာတမ္းဖတ္ပြဲမ်ား” တြင္ ေ၀ဖန္ေရး စာတမ္းမ်ား ဖတ္ျခင္းအားျဖင့္ ထင္ရွားလာသူလည္းျဖစ္၏။ ထို႔ေနာက္ “ဟိုခ်ီမင္း” ၏ “အက်ဥ္းေထာင္က ပေလြသံ” ဘာသာ ျပန္ကဗ်ာ၊ “ျပည္သူ႔႐ႈေထာင့္”၊ “ဂယက္”၊ “ဗမာစာေပဘာလဲ ဘယ္လဲ” စေသာ စာေပေ၀ဖန္ေရး စာအုပ္မ်ားႏွင့္ “မႏၱေလးၿမိဳ႕ရဲ႕ မနက္ခင္း” ကဗ်ာစာအုပ္မ်ား ေရးသားထုတ္ေ၀ခဲ့၏။ ယခု “ေသာင္းေျပာင္းေထြလာ”၊ “မိုးေ၀” ႏွင့္ “သဘင္” မဂၢဇင္းတို႔တြင္ စာေပေ၀ဖန္ေရးႏွင့္ ကဗ်ာမ်ား ေရးသားေနဆဲျဖစ္ေသာ ကဗ်ာဆရာျဖစ္၏။

၁၉၇၉ ခန္႔က ထိုကဗ်ာဆရာသည္ မိုးေ၀မဂၢဇင္းတြင္ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ ေရးဖြဲ႕ခဲ့၏။ ကဗ်ာမွာ “အေမ့ ေခၚသံ” ျဖစ္၏။ ထိုကဗ်ာကို “စႏၵာ”မဂၢဇင္းကလည္း ထပ္ဆင့္ေဖာ္ျပခဲ့၏။ ကဗ်ာဖတ္ပရိသတ္အမ်ားစုက လည္း ႏွစ္ၿခိဳက္ခဲ့၏။ ကဗ်ာဆရာက သူ႔မိခင္အေၾကာင္း ဖြဲ႕ဆိုထားေသာ ကဗ်ာပင္ျဖစ္၏။ သို႔ရာတြင္ အညာေက်းလက္ က မိခင္မ်ား၏ ႐ုပ္ပံုလႊာဟု ဆိုႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ဖြဲ႕သီထားသည္ကို ေတြ႕ႏိုုင္ပါ၏။

ကဗ်ာဆရာသည္ အညာေက်းလက္ ျမင္းၿခံဘက္ရွိ မိခင္ထံသို႔ အလည္ေရာက္သြား၏။ သားအမိႏွစ္ဦး ၾကည္ၾကည္ႏူးႏူး စကားလက္ဆံုက်ၾက၏။ မိခင္က ရွိရွိသမွ် ပစၥည္းကေလးမ်ားျဖင့္ သားအား ေကၽြးရွာ၏။ ေမ့ထံ ယခုတစ္ေခါက္ မေရာက္သည္မွာ သံုးႏွစ္ခန္႔ၾကာၿပီ။ အေမက မွာရွာ၏။ သားက မလာႏိုင္၍ စာလႊာကမ္း ရသည္။ ကဗ်ာပါ အျဖစ္အပ်က္မွာ ဤမွ်သာျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္ ကဗ်ာဆရာက အညာေလ၊ အညာရနံ႔ႏွင့္ ေခတ္အသံ၊ ေခတ္႐ုပ္ပံုပါေအာင္ ဖြဲ႕ႏိုင္သျဖင့္ “အေမ့ေခၚသံ” ကဗ်ာသည္ အသက္၀င္လႈပ္ရွားလာရေသာ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္အျဖစ္သို႔ ေရာက္လာရေလ၏။

ကဗ်ာဆရာ၏ ကဗ်ာေျခဆင္း ခင္းပံုကေလးက ဤသို႔။

“အ႐ုဏ္အတက္
ကုလားတက္ေခါက္သံၾကားေတာ့
သား ႏိုးေနၿပီ အေမ။
သားက ဧည့္သည္
အေမ့အိမ္မွာ သားဟာ
ဧည့္သည္ပါ”…တဲ့။

အေမ့ထံမွ ေပးစာကို ကဗ်ာႏွင့္ ေရးဖြဲ႕ထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ အေမ့ထံ အလည္ေရာက္စဥ္က အေၾကာင္း အရာကေလးမာ်းကို စားၿမံ႕ျပန္ရင္း ကဗ်ာကို အစပ်ဳိးထားသည္။ အ႐ုဏ္တက္ခ်ိန္၊ ကုလားတက္ေခါက္သံ ၾကားခ်ိန္တို႔သည္ ေက်းလက္၏ ျမင္ကြင္း၊ ေက်းလက္၏အသံမ်ားျဖစ္သည္။ အေမ့အိမ္သည္ သား၏ ထာ၀ရ ခိုလႈံရာ ျဖစ္ေကာင္းပါလ်က္ ယခုအခ်ိန္တြင္ သားက ဧည့္သည္ျဖစ္ေနရပံုကေလးမွာ က႐ုဏာစိတ္ကို လႈပ္ႏိုး လိုက္သကဲ့သို႔ ျဖစ္သြားသည္။

“အိမ္ကထြက္ ရြာဘက္ကခြာ

ၿမိဳ႕ကိုတက္ ပညာရွာ

ႏွစ္ သံုးဆယ္ၾကာေတာ့

အသက္က ၄၀ အလြန္

မ်က္မွန္ကတစ္လက္ ဂုဏ္နဲ႔စက္ၿပီး

မနက္က၀ယ္လာ ညေနမွာတပ္

ရပ္ရြာကိုေတြး စာကိုေရးေတာ့

ကေလးကလားနဲ႔ သားရဲ႕၀ါသနာ

(ခြင့္လႊတ္ပါ)

အေမ့ဖို႔စာ ကဗ်ာနဲ႔ပဲ ေရးမိတယ္။

ေက်းလက္လူငယ္တို႔၏ ဘ၀ကို ကိုယ္စားျပဳရာ ေရာက္ေသာအဖြဲ႕တခုပါ။ ရြာမွာ ေက်ာင္းမရွိ။ ၿမိဳ႕မွာပဲ ေက်ာင္းရွိ၏။ ရြာမွာ မေနႏုိင္။ ၿမိဳ႕ကိုတက္ၿပီး ေက်ာင္းမေနႏိုင္ ေနႏိုင္ေအာင္ ႀကံဖန္ေနရသည္။ သည္လိုႏွင့္ “ပညာၾကင္ရာ” ႏွင့္ “ရင္အနာ” ပါ ရခဲ့သည္။ လႈပ္ရွား႐ုန္းကန္ အသက္မွန္မွန္ မရွဴႏိုင္ေသာ လူငယ္တို႔၏ ဘ၀ကားခ်ပ္ကေလးတစ္ခ်ပ္။

“တခုေသာည

ညဥ့္နက္လွၿပီ

ရွိသမွ် ေျမးသား

လသာသာ ကြင္းက်ယ္က်ယ္

ေမ်ာက္အုပ္လယ္ ယုန္ေရာက္သလို

ခုန္ခုန္ေပါက္ေပါက္နဲ႕ မီးေတာက္ေအာက္ကစားလို႔

ေမာမွသာနား အိပ္သြားၾကၿပီ

ႏြားႏွစ္ေကာင္ စားၿမံဳ႕ျပန္လို႔

ျခဴသံႀကိဳးၾကား

အၿမီးဖ်ား တဖ်ပ္ဖ်ပ္

ျခင္ယပ္တာလည္း ၾကားရၿပီ”

ဤအဖြဲ႕သည္ ေျမးကေလးမ်ား၏ ေဆာ့ေနဟန္၊ ခုန္ေပါက္ေနဟန္ကို “ေမ်ာက္အုပ္အလယ္ ယုန္ ေရာက္သလို” ဟု ႏိႈင္းထားပံုမွာ စိတ္အာ႐ံုတြင္ ထင္လာျမင္လာ႐ံုမက အညာအာ႐ံုကိုပါ အမိဖမ္းျပ လိုက္ႏိုင္သည္။ ထို႔ျပင္ သားႏွင့္အေမ ညဦးယံ စကားေျပာေနခ်ိန္ကို ႏြားႏွစ္ေကာင္ စားၿမိဳ႕ျပန္ေနခ်ိန္၊ ႏြားအၿမီးဖ်ားခတ္၍ ျခင္ယပ္ခ်ိန္ႏွင့္ ယွဥ္တြဲဖက္စပ္၍ ဖြဲ႕ဆိုထားသည္မွာ အသက္ပါလွသည္။ တကယ့္ အညာ ဓေလ့ အေငြ႕အသက္ပါေသာ အဖြဲ႕ေပတည္း။

“အေမရယ္ သားရယ္

ေရေႏြးကရားရယ္

ႏြားလွည္းအိုထက္၊ ၾကယ္ၿပိဳးျပက္မွာ

ထန္းလ်က္တစ္ကိုက္၊ ေရေႏြးတစ္က်ဳိက္

ေလ်ာင္း္လိုက္၊ ထိုင္လိုက္

တိုးလိုက္၊ က်ယ္လိုက္နဲ႔

မငိုက္စတမ္း၊ မသမ္းမေ၀

စကားအေထြေထြကို

သားနဲ႔အေမ၊ မနားမေနေျပာခဲ့ၾက…

အဲဒါေတြသတိရၿပီး

တစ္စကဗ်ာ၊ သီမိပါခဲ့”

ေႏြဦးညမ်ားတြင္ လွည္းအိုထက္တြင္ ေအးေအးလူလူ ေနထိုင္တတ္ၾကေသာ အညာစ႐ိုက္ကို ကိုယ္တိုင္ ႀကံဳဖူးသူကို သတိရစရာ။ သားအမိႏွစ္ေယာက္မွာ လူေျခတိတ္ခ်ိန္တြင္ တတိုးတိုးႏွင့္ စပ္မိစပ္ရာ။ ေအာက္ေမ့သတိရစရာေတြ ေျပာေနပံုမွာ သဘာ၀က်သည္။ လြမ္းစရာေကာင္းသည္။

ကဗ်ာဆရာႏွင့္ သူ႔အေမတို႔၏ စကား၀ိုင္းကေလးကား စိုျပည္၏။ ေမြ႕ေလ်ာ္ႏွစ္သက္ဖြယ္ျဖစ္၏။ စကား၀ိုင္းတြင္ ေဆြဂုဏ္မ်ဳိးဂုဏ္ ႀကီးခဲ့ပံုလည္း ပါ၏။ ထူးျခားေသာ သားကို ေမြးခဲ့ရပံု ဂုဏ္ယူသည္လည္း ပါသည္။ မိသားစုအသိုင္းအ၀ိုင္း ေဆြမ်ဳိးအသိုင္းအ၀ိုင္းတို႔၏ အက်ဳိးအေၾကာင္း အဆိုးအေကာင္း ေသာင္း ေျပာင္းေရာရာ အကုန္ပါသည္။ မိခင္ထံ အလည္ျပန္လာေသာ သားကို စပ္မိစပ္ရာ ေလေအးကေလးျဖင့္ ခ်ဳိသာ စြာ ေျပာျပေနပံုမွာ ႏွစ္လိုဖြယ္ေကာင္း၏။ အေမေျပာေသာ အေၾကာင္းမ်ားကို တစ္ဆိတ္ နားေထာင္ၾကည့္ပါဦး။

“ေဆြႀကီးမ်ဳိးႀကီး

ေသြးေသာက္ႀကီး၊ ခံုမင္းႀကီး

ၿမိဳ႕သူႀကီး၊ ရြာသူႀကီး

ေျမရွင္ႀကီး၊ ထန္းရွင္ႀကီး

ဘိုးႀကီး၊ ဘြားႀကီးမ်ား

ဘုရားထူးခံၾကတဲ့အေၾကာင္း။

ေငြဓားတစ္ေခ်ာင္း၊ ေၾကးေမာင္းတစ္လံုး

ႏွစ္လံုးျပဴးေသနတ္နဲ႔ လက္မွတ္ရရြာသူႀကီး

ႏွစ္ဖက္ေသာ ဘိုးႀကီးေတြ

ဘယ္ေျမ ဘယ္ကမ္း

ဘယ္ထန္း ဘယ္ထင္း

ဘယ္ကြင္း ဘယ္႐ိုး၊ ဘယ္ကိုလက္ညိႇဳးထိုးမလဲ

မလြဲတမ္းပိုင္ၾက

ေျမစုေျမခြန္၊ ေျမကၽြန္ေတြ တ႐ံုး႐ံုးနဲ႔

သံုးမကုန္ လွဴမခန္း၊ ခ်မ္းသာစြဆိုတဲ့အေၾကာင္း

ၿမိႈဳ႕ႀကီးနဲ႔ကြာ၊ ေက်းေတာရြာမွာ

တူတန္တာမရွိ။ ပ်င္းရိအားယား

လူပ်ဳိႀကီး အပ်ဳိႀကီး ဦးႀကီး ေဒၚႀကီးမ်ားၾကားမွာ

ေဟာဒီကသား

ဘယ္ရာသီ ဘယ္လိုဖြားလို႔

ဘယ္အခါ ဘယ္လိုဖ်ားၿပီး

ဘယ္အရြယ္ ဘယ္လိုစကားနဲ႔

ဘယ္လိုသြား ဘယ္လိုလာတဲ့

အေၾကာင္း…”

အေမသည္ ေမာင္မ်ား၊ မတ္မ်ား၊ တူသားမ်ား အေၾကာင္းဘက္သို႔ စကားဦးလွည့္သြားျပနသ္ည္။ သားႏွင့္ စကားေျပာ၍ မ၀။ စပ္မိစပ္ရာ ကုန္ႏိုင္ည္မရွိ။ တအိအိ တၿငိမ့္ၿငိမ့္ႏွင့္ တစိမ့္စိမ့္ အေမေျပာေနပံု သ႐ုပ္ေပၚပါေပသည္။

“ဂ်ပန္ေခတ္က

ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ ေတာ္လွန္သူမ်ား

ေမာင္မ်ား မတ္မ်ား တူသားမ်ားဟာ

ယခုအခါ ရြာအေရွ႕ထိပ္

ထန္းရည္အိုးကိုဖက္၊ ထန္းရြက္ကိုခင္း

ထန္းပင္ရင္းမွာ

အိပ္သူ အိပ္တဲ့အေၾကာင္း။

တခ်ဳိ႕က ထြန္စက္ေမာင္း

ေျပာင္း႐ိုးစဥ္ဆက္ ခုတ္ယူခုတ္။

တခ်ဳိ႕ပိန္ တခ်ဳိ႕၀

တခ်ုိ႕က သမ တခ်ဳိ႕က ၀ိသမ။

တခ်ဳိ႕က အရည၀ါသီ

တခ်ုိ႕က ဂါမ၀ါသီ

နီသူနီ ျပာသူပါ”။

ဤအဖြဲ႕တြင္ ရြာဘ၀ကို တစ္ေၾကာင္းစ၊ ႏွစ္ေၾကာင္းစႏွင့္ ျမင္ရေအာင္ ျပႏိုင္သည္မွာ ထူးျခားသည္။ ကာရန္အသြားအလာမွာလည္း သြက္လက္သည္။ ဘ၀ျမင္ကြင္းမ်ားမွာလည္း အေျပာင္းအလဲ၊ ဗေလာင္း ဗလဲမ်ားကို ဖ်တ္ခနဲ ဖ်တ္ခနဲ ေဖာ္ျပႏိုင္စြမ္းရွိသည္။ ကဗ်ာဆရာ၏ စကားေရြးခ်ယ္မႈ စြမ္းရည္ကလည္း ထက္ျမက္လွ၏။ “သမ” ႏွင့္ “၀ိသမ”၊ “အရည၀ါသီ” ႏွင့္ “ဂါမ၀ါသီ” တို႔မွာ အကြက္ဆိုက္ေအာင္ ေနရာခ် ဖြဲ႕ဆိုတတ္သျဖင့္ ဖတ္သူမွာ ပီတိပြားရေတာ့သည္။

ေနာက္တစ္ပိုဒ္မွာမူ သားႏွင့္အေမ တစ္ဖန္တစ္လွည့္စီ ေျပာျဖစ္ၾကေသာ ေခတ္အေၾကာင္း၊ ေခတ္လူ မ်ားအေၾကာင္းကို ဖြဲ႕၏။ ထိုအဖြဲ႕တြင္ ကဗ်ာဆရာ၏ဘ၀တြင္ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနေသာ စာေပမိတ္ေဆြမ်ား၏ ႐ုပ္ပံုကိုလည္း ႐ိုးတိုးရိပ္တိတ္ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္သည္။ ေထ့လံုးေ၀ွ႕လံုးကေလးမ်ားႏွင့္ ခပ္သြက္သြက္ ခပ္ရႊင္ရႊင္ ဖြဲ႕ ထားသည္မို႔ ဖတ္၍ေကာင္းေပ၏။

“မဟာေဆြအစ မဟာစည္အဆံုး

ဘဂ်မ္း (တင္မိုး)၊ သာႏိုး (ဆံရွည္)

က်ဴေသ က်ဴရွင္၊ ေဗဒင္ ယၾတာ

ရိပ္သာအဆံုး…

အမုန္းအခ်စ္၊ ကဗ်ာသစ္ စာသစ္

အညႇစ္အသတ္၊ အပစ္အခတ္နဲ႔

အညစ္အပတ္မ်ားအေၾကာင္း။

ဆရာလြမ္းမွသည္ ဆရာစြမ္းအထိ

ခင္ေမာင္ရင္မွသည္ ခင္ေမာင္ခ်င္းအထိ

က်ီးသဲေလးထပ္မွသည္ ကမ္းနားေျခာက္ထပ္အထိ

ဗန္းေမာ္ဆရာေတာ္မွသည္ ဗန္းေမာ္တင္ေအာင္အထိ

အင္းလ်ားကန္မွသည္ ၾကာနီကန္ထိ

စိုင္းထီးဆိုင္မွသည္ ကြမ္းယာဆိုင္အထိ

ဘိန္းျဖဴမွသည္ ဘိန္းျပာ ဘိန္း၀ါအထိ

မွတ္မိမွတ္ရာ၊ ဖတ္မိဖတ္ရာ

စပ္မိစပ္ရာေတြအေၾကာင္း”

ကဗ်ာဆရာ၏ အေမကား အညာသူ ႐ိုး႐ိုးအအ အေမ မဟုတ္။ စာဖတ္ေသာအေမ ျဖစ္၏။ စာသံ ေပသံၾကားတြင္ ႀကီးျပင္းလာေသာအေမျဖစ္၏။ သားကဗ်ာဆရာႏွင့္ ဗန္းေမာ္တင္ေအာင္၏ စာမ်ားကို ၀င္ေဆြး ေႏြးႏိုင္သည္ကိုၾကည့္။ အညာေက်းလက္က အေမမ်ားထက္ စာပိုတတ္ေသာ အေမပင္ ျဖစ္၏။ သားႏွင့္ အဖတို႔ ငယ္စဥ္က စာဖတ္ခဲ့ပံု၊ သူရဲေကာင္း ရွာခဲ့ပံုတို႔ကို ျပန္လည္စားၿမံဳ႕ျပန္ေနျခင္းျဖစ္သည္။

“အေမရယ္ က်ေနာ္ရယ္

ဗန္းေမာ္တင္ေအာင္ ေထာင္ကအထြက္

ထန္းလ်က္ေကၽြးရင္း ေရွးေဟာင္းေႏွာင္းျဖစ္

“လြမ္းရစ္ေတာ့ သက္လွယ္ရယ္”

“ဘုန္းေမာင့္ တစ္ေယာက္တည္းရယ္”

“…ေတာ့ကာသာဘဲရယ္”

ငယ္စာ ငယ္စကား၊ သားနဲ႔အေဖ

စာေတြ ေပေတြထဲမွာ

သူရဲေကာင္း ရွာခဲ့တဲ့အေၾကာင္း”

အေဖက သားကို ကဗ်ာစပ္ သင္ေပးခဲ့ပံု၊ က်ားက်ားလ်ားလ်ားျဖစ္ေအာင္ အားကစားသင္ခဲ့ရပံု၊ ကာရန္ အေလ့အက်င့္ လုပ္ခဲ့ပံုတို႔ကို ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ ဖခင္သည္ စာတတ္ေပတတ္၊ ေခတ္စာေပႏွင့္ အကၽြမ္း၀င္ေသာသူ ျဖစ္ေၾကာင္း ရိပ္မိရ၏။ (အမွန္မွာ ေက်ာင္းဆရာလည္းျဖစ္၊ ရြာသူႀကီးလည္းျဖစ္သည္။)

“အေဖရယ္ က်ေနာ္ရယ္

လယ္ျပင္ေပၚ ေျပာင္းခင္းၾကား

ေျပာင္းဖူးဖုတ္စားရင္း

ေသနတ္နဲ႔ဓား၊ တစ္လွည့္စီကစား

သားတစ္ျပန္ ဘတစ္ျပန္

အအုပ္နဲ႔ အခံ၊ ကာရန္ ကစားခဲ့တဲ့အေၾကာင္း”

ေနာက္တစ္ပုဒ္တြင္ သားအမိႏွစ္ေယာက္ စကားေရာက္သြားသည္မွာ ညီအေၾကာင္းျဖစ္သည္။ ညီေတာ္ မင္းနန္ ေတာထြက္ခန္းတို႔ သရက္နံ႔သင္းသင္းျဖင့္ ကဗ်ာခင္းလိုက္ပံုမွာ-

“ညီငယ္နဲ႔ က်ေနာ္

ေလွ်ာ္ခြာတဲ့ ေခ်ာင္းအစပ္

မေနာ္ႏြယ္ ဘဂၤလား

သရက္ရႊမ္းမ်ား ခတ္ရင္း

ေနာင္သိဒၶတ္ ၾကာျခည္လွပ္ဆဲ

စိတ္ျပတ္တဲ့ မင္းနန္၊ ေနာင္ေတာ္ကိုခ်န္

ဆံေတာ္ကို မခ် သပိတ္သံ မျပဘဲ

နိကၡမ က်င့္တဲ့အေၾကာင္း”

ဤေနရာတြင္ ဗုဒၶ၀င္လာ ျဖစ္ေတာ္စဥ္အကြက္ကို သင့္ေလ်ာ္ေအာင္ ယူ၍ ကဗ်ာတြင္ ထည့္သြင္း ဖြဲ႕သြားပံုမွာ ခ်ီးက်ဴးစရာျဖစ္သည္။

ေနာက္ႏွစ္ပိုဒ္မွာ ျမင္းၿခံတစ္၀ိုက္၏ ႐ခင္း ပိုမိုပီသစြာ ေရးဖြဲ႕ထားေသာ ႏွစ္ပိုဒ္ပင္။ ၾကက္သြန္က်င္း၊ ေဆးခင္း၊ ေျမပဲခင္း၊ ၀ါးခင္း၊ ထန္းေတာ၊ လက္ပံပင္ စေသာ အၿခံအရံတို႔ႏွင့္ ဘ၀အျဖစ္အပ်က္ ခင္းျပပံုမွာ ျမင္းၿခံအေငြ႕အသက္ရသည္။

“မိေခြးးရယ္၊ မိေအးရယ္

က်ေနာ္ င၀က္ရယ္၊ အေဒၚ ေဒၚၾကြက္ရယ္၊

ၾကက္သြန္က်င္း ေရေလာင္း၊ ေဆးခင္း ေပါင္းေပါက္

၀ါေကာက္ ပဲတူး ေဆးခူး ေဆးလွန္း

ထမင္းၾကမ္းနဲ႔ ထန္းရည္ခ်ဳိ

ခ်ဳိခ်ဳိေမႊးေမႊး အသည္းေအးေအာင္

အၿမဲေလြးၾကတဲ့ အေၾကာင္း။

၀ါခင္းအစပ္၊ မားမတ္တဲ့ ပင္လက္ပံ

ဆက္ရက္ေတြ ခ်ဳိးေတြ ညိဳးညိဳးညံေတာ့

ရြာျပန္ ခရီးတစ္ေထာက္

လက္ပံပြင့္ေၾကြ ေလထီးေတြကို

သမီးေတြႏွစ္ေယာက္၊ သားတစ္ေယာက္

လုယက္လို႔ ေကာက္ၾက

သံုးေယာက္ရဲ႕အသံ၊ ေတာလံုးလွ်ံ

ကိုးေယာက္လို ညံတဲ့အေၾကာင္း”

ကဗ်ာဆရာ၏ အေမသည္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ပီပီ အရာရာကို လကၡဏာေရး သံုးပါးႏွင့္တင္၍ ႐ႈဆင္ျခင္ သည္။ ေထြလာေကလာ အာ႐ံုေရာက္ရာ စကားေတြဖံုေအာင္ ေျပာၿပီးေနာက္ တရားသေဘာ သက္၀င္ကာ ပင့္သက္ခ် နိဂံုးခ်ဳပ္သည္။ အေမ မ်က္မေၽြ်ာက္ျပဳ ျမင္ရေသာ သခၤါရတရားကား ယေန႔လူတိုင္းလိုလို ျမင္ေနရ ေသာ တရားတည္း။ သခ်ဳႋင္းကုန္း သံုးပင္ဇရပ္က သြပ္ခ်ပ္အမိုးကို သူခိုးခြာ၍ ၿမိဳ႕ေပၚမွာ ေသတၱာဘ၀ ေျပာင္းသြားသည္အထိ အေျပာင္းအလဲ သခၤါရသေဘာကို ဆင္ျခင္မိသည္မွာ ထမိပါေပသည္။ ကဗ်ာဆရာ၏ အဆင္အျပင္ ေကာင္းမႈေၾကာင့္ သခၤါရအသြင္ လက္၀ါးျပင္တြင္ တပ္အပ္ျမင္ရသကဲ့သို႔ ျဖစ္လာရသည္။ ဤအပိုဒ္သည္ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္လံုး၏ ေခါင္ခ်ဳပ္ပင္ ျဖစ္ေရာ့သလားမသိ။ စာဖတ္သူ ဖတ္ၾကည့္ပါဦး။

“ဘိုးဘြားကုသိုလ္ ကန္ေပါက္ လွ်ဳိေစာင္း

ႏြားသိုးႏွစ္ေကာင္၊ ဖိုးေမာင္ ေက်ာင္းလိ႔ု

ထေနာင္းလဲ တံုး ထန္းလဲ ျပဳန္းတဲ့

သခ်ဳႋင္းကုန္းက သံုးပင္ဇရပ္

ၾကက္လွ်ာဆူး၊ နဘူးပတ္ခ်ိန္

သြပ္ခ်ပ္အမိုးကို၊ သူခိုးေတြခြာေတာ့

ၿမိဳ႕ေပၚမွာ ေသတၱာျဖစ္

ရြာဦးေက်ာင္းက၊ ေခါင္းေလာင္းေတြလဲ

မၿမဲအနိစၥ၊ သခၤါရနယ္ထဲ

လွည္းသမား ထြန္စက္ေမာင္း

ရြာေခါင္း ရပ္ေခါင္း၊ ဘာေခါင္းမွ မက်န္ရစ္

ကဗ်ာမွာ စာမွာ၊ ငါ ငါ ငါ ႏွင့္

ငါ သူတစ္ပါး၊ က်ားက်ားမမ

တစ္ေန႔က်ေတာ့

သခၤါရ တံခါးေပါက္ကို အလ်ားေမွာက္ၿပီး

ေခါက္ရမွာျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း” တဲ့။

အေမအို၏ တီးတိုးတီးတိုးႏွင့္ ေျပာဆိုခဲ့သမွ် စကားအားလံုး နိဂံုးခ်ဳပ္ခဲ့ၿပီ။ “အေမ အိပ္ေတာ့” ဆိုေတာ့ မအိပ္ေသး။ သားႏွင့္ စကားဆို၍မ၀။ သားကိုၾကည့္၍မ၀။ သား၏အနားကခြာ၍မရ။ တခါတရံမွ ေတြ႕ရေသာ သားႀကီး ၾသရသဟူ၍ ႏႈတ္ဖ်ားတသသႏွင့္ တမ္းတ၍မၿပီးႏိုင္။ မိခင္အို၏ က႐ုဏာသက္ဖြယ္ အမူအရာကို ကဗ်ာရာက ဖြဲ႔ျပလိုက္သည္မွာ –

“ဟိုအေၾကာင္း ဒီအေၾကာင္း

အေၾကာင္းမ်ဳိးစံု၊ ျဖစ္မ်ဳိးစံု

ေျပာမကုန္ မ႐ိုးႏိုင္

သန္းေခါင္တိုက္၊ သန္းလြဲေက်ာ္

က်ေနာ္ အသိသား

စကားဟာ ပဓာန မဟုတ္ဘူးလိ္ု႔။

ဒီသား…

အႀကီးသား၊ ဘရီးဘရား

တဒီးလႊားလႊားနဲ႔၊ မႀကီးပြာသူ

ခရီးသြား နကၡတ္နဲ႔၊ ယွဥ္ကပ္လုိ႔ဖြား

ေဗြပါတဲ့ ဖ၀ါးနဲ႔ အေ၀းဆံုးသြား

အေငးဆံုးသား

အေမ့နားကို ႀကိဳးၾကားရံခါ

ခဏသာ လာတဲ့သူ။

သားျဖစ္သူ၊ အပါးက

သြားေခ်၊ နားေခ်၊ အိပ္ပါေခ်

ဆိုေပမယ့္လဲ

အေမ မသြား၊ အေမ မနား

သား သက္လ်ာကို၊ ႀကံဳလာတုန္းမွာ

ၿပံဳးကာ ရယ္ကာ၊ ပုတ္ခတ္ကာနဲ႔

ၾကည္ကာမ၀

သန္းေခါင္ေက်ာ္ သန္းလြဲက်မွ

ခဏဖယ္ခြာ

အေမ ေမွး႐ံု ေမွးရွာတယ္” ဟူ၍ျဖစ္၏။

ရပ္ေ၀းကသား ကဗ်ာဆရာ အေမ့ထံ ေရာက္လာခိုက္ အေမအိုခမ်ာ စကားေျပာ၍လည္း မ၀ႏိုင္။ ေကၽြးခ်င္ ေမြးခ်င္လိုက္သည္မွာလည္း ေျပာစရာမရွိ။ ရြာ႐ိုးကိုးေပါက္ ေလွ်ာက္၍ စားေသာက္စရာ ရွာကာရွာ ကာ ေကၽြးရပံုမွာ သရုပ္ေပၚွပါသည္။ ဤအပိုဒ္သည္ မိခင္၏ အၾကင္နာ၊ မိခင္၏ ေမတၱာ၊ မိခင္၏ ကရုဏာ အမူအရာတို႔ကို အမိဆံုး ဖြဲ႕ျပႏိုင္ေသာ အပိုဒ္ဟု ယူဆမိသည္။ အညာသူ မိခင္အိုတိုင္း၏ အမူအရာမ်ဳိးျဖစ္၍ မ်က္ရည္စို႔ဖြယ္ ထိခိုက္လွသည္။

“အ႐ုဏ္အတက္၊ ကုလားတက္သံအၾကား

ႏြားစာအေကၽြး၊ ဆန္အေဆး

ေျမးတစ္ေယာက္ကိုႏိႈး၊ တီးတိုးတီးတိုးနဲ႔

ရြာရိုးကို ေလွ်ာက္ခဲ့

သားေျမးေတြ ေသာက္စရာ

ႏြားနုိ႔ရွာ ဆိတ္ႏို႔ရွာ

သကာလုပ္ မုန္႔ဖုတ္

အေမ အလုပ္႐ႈပ္ခဲ့ၿပီ။

ေခါင္းေပၚမွာ တဘက္တင္

အိမ္စဥ္အႏွံ႔သြား

ယုန္သားငယ္၊ ဂ်ဳံသၾကား၀ယ္

ရက္ကန္းရွယ္သလို

ရြာလယ္ ရြာရိုး လြန္းထိုး လာသြား

ငွားလိုက္ ေခ်းလိုက္၊ ေကၽြးလိုက္ တိုက္လိုက္

ခ်က္ျပဳတ္လိုက္နဲ႔ ေခၽြးၿပိဳက္ၿပိဳက္ယို

အေမအို

သားကို ေကၽြးလို႔ ေမာတယ္မရွိ။

ကဗ်ာဆရာ၏ မိခင္မွ်သာမဟုတ္ေတာ့ၿပီ။ က်ေနာ္ အပါအ၀င္ အားလံုး၏ မိခင္ျဖစ္ခဲ့ေလၿပီ။ အညာ ေက်းလက္က မိခင္တိုင္း၏ ရုပ္ပံုလႊာတစ္ခ်ပ္ပင္တည္း။

သည္လိုႏွင့္ အေမ့ထံ မေရာက္ျဖစ္သည္မွာ သံုးႏွစ္ေလာက္ ၾကာသြားခဲ့သည္။ အေမ သတိရ၍ သားကို မွာသည္။ သား ကဗ်ာဆရာမွာ အေမ့ထံ သြားလိုလွေသာ္လည္း ရုန္းရကန္ရ ေျပးလႊားရေသာ ဘ၀ျဖစ္၍ အေမ့ ထံ မသြားႏိုင္။ အေ၀းက အေမ့ေခၚသံကို ၾကားပါ၏။ “ဓားေတာင္ မဆီး၊ မီးပင္လယ္ မျခား” ေသာ္လည္း “၀မ္း သမုဒၵရာ၊ အူဂဂၤါျခား” သည့္အတြက္ အေမ့ထံသို႔ မသြားႏိုင္။ ဤေနရာတြင္ ကဗ်ာဆရာ၊ ေ၀ဖန္ေရးဆရာ စေသာ ပ့ညာတတ္အလႊာ၊ စာေရးဆရာတို႔၏ ဘ၀အလႊာကို ရင္နာနာႏွင့္ ဖြင့္ျပလိုက္ဟန္တူသည္။ သို႔မဟုတ္ ရင္ပင္နာေသာ္လည္း ၿပံဳးကာ ရယ္ကာႏွင့္ တင္ျပလိုဟန္ တူသည္။ သို႔မဟုတ္ မိမိ၏ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ ေရာက္ လာရသည့္ စာေပေ၀ဖန္ေရးဆရာဘ၀ကို ၿပံဳးခ်င္ခ်င္ ျဖစ္မိပံုရသည္။ ဖတ္ၾကည့္ပါေလ။

“ေၾသာ္…ခုအခါ

အေမ့ရြာ သားမေရာက္

သံုးႏွစ္ေလာက္ ၾကာခဲ့ၿပီ။

အေမ့စာ

“သား၊ အျမန္လာ” တဲ့

ေျပးဟာ လႊားဟာ၊ ခုန္ဟာ ကန္ဟာနဲ႔

ကဗ်ာတစ္ပုဒ္၊ စာတစ္ဆုပ္

လက္လုပ္လက္စား၊ အေမ့သား

ဓားေတာင္ မဆီး၊ မီးပင္လယ္ မျခား

အေမ့ေခၚသံ ၾကားေသာ္လည္း

၀မ္းသမုဒၵရာ၊ အူဂဂၤါျခားတာေၾကာင့္

သား မလာ၊ ေျမး မလာ

ကဗ်ာကို ပူပံုပန္းႏွင့္

စာတစ္ညိဳ၊ လူႀကံဳကမ္းရတယ္။

အေမ စားဖို႔

ငါးေသတၱာ၊ တစ္ဘူး ႏွစ္ဘူး

ကလူးကိုး တစ္ထုပ္စ ႏွစ္ထုပ္စ

တစ္ႏွစ္မွ တခါ ႏွစ္ခါ

စတိသာ ပို႔အားတဲ့ သားခမ်ာ

အေမ ေပးတဲ့

ဆယ့္ေလးတန္း ပညာနဲ႔

ၿမိဳ႕ေပၚမွာ ေသာင္တင္

ကေလာင္မင္ အက္ဆစ္စြက္

ဟိုဖက္ ဒီေကာ္

တစ္ေန႔ေသာ္ ပိုင္ႏိုး ႏိုင္နိုးနဲ႔

ေ၀ဖန္ေရး က်ားဆိုးကို

အားႀကိဳးမာန္ခဲ အၿမီးကို ဆြဲမိေပါ့”

ကဗ်ာဆရာသည္ ေပးစာေလသံ၊ ေမတၱာစာေလသံျဖင့္ ကဗ်ာကို တစ္ေလွ်ာက္လံုး ဖြဲ႕ဆိုလာခဲ့ၿပီး ေနာက္ ေလသံေျပာင္းကာ ေဒြးခ်ဳိကဗ်ာကေလးျဖင့္ သူ႔ဇာတ္လမ္းကို အဆံုးသတ္လိုက္သည္။

ရပ္ထဲရြာထဲတြင္ သားေပးသည့္စာကို အိမ္ေပါက္ေစ့ လည္၍ျပရင္း မလာႏိုင္ေသာ သားကို အလြမ္းေျဖ ရရွာသည္။ ေနညိဳခ်ိန္တြင္ အိမ္၀က ႀကိဳရင္း သားလာႏိုးႏိုးျဖင့္ ေမွ်ာ္ရရွာသည္။ သား၏ လြမ္းေရးဒုကၡ၊ ၀မ္းေရး ဒုကၡတို႔ကိုသိပါ၏။ သို႔ေသာ္ မေမွ်ာ္ဘဲ၊ မလြမ္းဘဲ မေနႏိုင္ရွာေသာ အေမအို၏ သံေယာဇဥ္ျဖင့္ အဆံုးသတ္ လိုက္ပံုမွာ ရင္ထဲတြင္ နင့္ခနဲ ခံစားရေစသည္။ ကဗ်ာဆရာ၏ ေျပာင္ေျမာက္ေသာ မိခင္ေမတၱာဖြဲ႕ ကဗ်ာတစ္ ပုဒ္ေပတည္း။

“ေၾသာ္…အေမ့ရြာ သားမေရာက္

သံုးႏွစ္ေလာက္ ၾကာ သံုး၀ါ ေရႊ႕ဆိုင္း

“မလာျဖစ္ႏိုင္ဘူး ၀ါေခတ္တစ္ခါကုန္ေတာ့” လို႔

ေတးအႀကံဳ ေရွးပံုနဲ႔ လြမ္းလိုက္တဲ့

ဆန္ဘမ္း တျပာျပာ၊ အိမ္ၾကမ္း တခါခါနဲ႔

ႏြားျပာ တသသ၊ ၀ါးဖ်ာ တမမ

စားစရာ တခ်ခ်

အမ်ားကာကို သားစာျပပါလို႔

အိမ္၀မွာ အေမၾကိဳေရာ့

ေနညိဳခ်ိန္တိုင္း”

ေနညဳိခ်ိန္ကေလးကို ေရြး၍ ေဆြးစရာ ဖန္တီးလိုက္ေသာ မိခင္ဖြဲ႕ကဗ်ာ နိဂံုးခ်ဳပ္ပါၿပီ။

က်ေနာ္တို႔ကဗ်ာဖတ္သူတိုင္း၏ ရင္ထဲတြင္ မိခင္၏ ေမတၱာ၊ ကရုဏာ အမူအရာသည္ ကဗ်ာဆရာ၏ ဖန္တီးမႈအစြမ္းေၾကာင့္ ထာ၀ရ ရွင္သန္ေနေပေတာ့မည္။ မိခင္သည္ အၿမဲ အသက္၀င္ေနေပေတာ့မည္။ မိခင္သည္ပင္လွ်င္ ဘ၀၏ အလွပဆံုး ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ပါေပတကား။

တင္မိုး (သဘင္မဂၢဇင္း၊ ၾသဂုတ္ ၁၉၈၄)


သင့္အေၾကာင္း သင့္လုုပ္ငနး္ ေၾကာ္ျငာ သည္ေနရာမွာ ေၾကာ္ျငာႏိုုင္ပါျပီ
No tags for this post.

အလားတူ စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ စာမ်ား၊ ေဆာင္းပါးမ်ား ...:တင္မုိး, မွတ္စုုမွတ္တမ္း, ေ၀ဖန္ေရးရာ, ေမာင္စြမ္းရည္

Comments are closed.

ေၾကာ္ျငာ … ေၾကာ္ျငာ …

စာအုပ္ျမင္ ခ်စ္ခင္ပါေစ

မိုုးမခမွာ ေၾကာ္ျငာပါ

Help MoeMaKa

မိုုးမခမာတိကာစဥ္

%d bloggers like this:

ေၾကာ္ျငာရန္ …

မိုုးမခနဲ႔ ပတ္သက္သမွ်

ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းအေရး မိုးမခေဆာင္းပါးမ်ား ထြက္ပါျပီ

By

  ရခိုင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းအေရး မိုးမခေဆာင္းပါးမ်ား ထြက္ပါျပီ (မိုးမခ) ႏို၀င္ဘာ ၁၅၊ ၂၀၁၇ ယခုစာအုပ္မွာ...

Read more »

မိုးမခမဂၢဇင္း ေနာက္ဆံုးထုတ္ကို WE မွာ ဝယ္ပါ

By

မိုးမခမဂၢဇင္း ေနာက္ဆံုးထုတ္ကို WE မွာ ဝယ္ပါ (မုိးမခ) စက္တင္ဘာ ၂၀၊ ၂၀၁၇...

Read more »

မိုးမခထုတ္ ေမာင္စြမ္းရည္စာအုပ္ WE မွာ ဝယ္ပါ

By

မိုးမခထုတ္ ေမာင္စြမ္းရည္စာအုပ္ WE မွာ ဝယ္ပါ (မုိးမခ) စက္တင္ဘာ ၂၀၊ ၂၀၁၇...

Read more »

မုိးမခ ၾသဂတ္စ္ ထြက္ၿပီ

By

မုိးမခ ၾသဂတ္စ္ ထြက္ၿပီ ၾသဂတ္စ္ ၁၅၊ ၂၀၁၇ ျပည္တြင္း ျပည္ပ ကေလာင္ရွင္ေတြရဲ႕...

Read more »

သင္ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ရာ စာကို အနည္းဆုံး ၁ ေဒၚလာ လွဴျပီး မိုးမခကို ကူညီပါ

Recent Comments

က႑မ်ားအလိုက္

က႑မ်ားအလိုက္ မာတိကာစဥ္