fbpx

ေဒါက္တာခင္ေမာင္ဝင္း(သခ်ၤာ) – ဂိတ္ေစာင့္သူမ်ားႏွင့္ ခ်ိဳးေဖာက္သူမ်ား

August 11, 2018

ေဒါက္တာခင္ေမာင္ဝင္း(သခ်ၤာ) – ဂိတ္ေစာင့္သူမ်ားႏွင့္ ခ်ိဳးေဖာက္သူမ်ား

ဒီမိုကေရစီစနစ္မ်ား က်ဆံုးျခင္းအေၾကာင္းမ်ား – အခန္းဆက္ ၅

(မိုးမခဘာသာျပန္အခန္းဆက္) ၾသဂုတ္ ၁၁၊ ၂၀၁၈

ေဝါဟာရ ရွင္းလင္းခ်က္

  • Gatekeeping =- ဂိတ္ေစာင့္ႁခင္း။ ႏိုင္ငံေရးတြင္ ဒီမိုကေရစီစနစ္မက်ဆံုးေအာင္ေစာင့္ေရွာက္ႁခင္း
  • Gatekeeper –  ဂိတ္ေစာင့္သူ။ ႏိုင္ငံေရးတြင္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို မပ်က္စီးေအာင္ ေစာင့္ေရွာက္ေသာသူ
    ထိုေဝါဟာရမ်ား၏ ဆန္႔က်င္ဘက္မ်ားမွာ
  • Gatecrashing ဂိတ္ခ်ိဳးေဖာက္သူ။ ႏိုင္ငံေရးတြင္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို က်ဆံုးေအာင္လုပ္ႁခင္း
  • Gatecrasher  ဂိတ္ခ်ိဳးေဖာက္သူ။ ႏိုင္ငံေရးတြင္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ပ်က္စီးေအာင္၊ က်ဆံုးေအာင္ လုပ္ေသာသူ။
  • သာမန္အဓိပၸာယ္တြင္ ပါတီတစ္ခုခုကို မဖိတ္ဘဲ လာေရာက္သူကို ေခၚသည္။ (Party Crasher)

Steven Levitsky ႏွင့္ Danem Ziblatt တို႔ေရးေသာ HOW  DEMOCRACIES DIE စာအုပ္ကို ဆက္လက္၍ဘာသာ ႁပန္ႁခင္း။

၂၀၁၆ မတိုင္မီ အထိ ထရမ့္ သမၼတ မႁဖစ္မီ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ပ်က္စီးေအာင္၊ က်ဆံုးေအာင္ လုပ္မည့္သူ (ဂိတ္ခ်ိဳးေဖာက္သူ) မ်ားသည္ သမၼတရာထူးကို မရခဲ့ေခ်။ ဤသို႔ႁဖစ္ႁခင္းသည္ ဂိတ္ခ်ိဳးေဖာက္သူမ်ားသည္ သမၼတရာထူးကိုရရွိေအာင္ မႄကိဳးပမ္းေသာေႂကာင့္မဟုတ္ပါ။ ႄကိဳးပမ္းေသာ  ဂိတ္ခ်ိဳးေဖာက္သူမ်ားသည္ ႁပည္သူလူထုေထာက္ခံမႈကို မရေသာေႂကာင့္လည္း မဟုတ္ပါ။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံေရးေလာကတြင္ ဂိတ္ခ်ိဳးေဖာက္သူမ်ားရွိခဲ့ ပါသည္။ ႁပည္သူလူထုေထာက္ခံမႈကိုလည္း အေတာ္ရရွိခဲ့ပါသည္။ ၁၉၃၀ႏွစ္မ်ား အတြင္းတြင္ပင္ ဂိတ္ခ်ိဳးေဖာက္သူ ေပါင္း (၈၀ဝ) ေက်ာ္ရွိခဲ့ပါသည္။
ထိုကာလအေတာအတြင္း ထင္းရွားေသာ ဒီမိုကေရစီဆန္႔က်င္သူမ်ားအေႂကာင္းကိုေႁပာရလွ်င္ –

Father Charles Coughlin – ကစ္သလစ္ဘုန္းေတာ္ႄကီး ဖားသားခ်ားလ္ကူလင္ႁဖစ္သည္။ သူ၏ေရဒီယိုအစီစဥ္ကို အပတ္စဥ္နားေထာင္သူေပါင္း သန္းေလးဆယ္ ရွိသည္။ သူသည္ ဒီမိုကေရစီကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ဆန္႔က်င္သူႁဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားကို ဖ်က္သိမ္းပစ္ေရးကို ေတာင္းဆိုသည္။ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားရွိႁခင္းအေပၚမွာလည္း ဆန္႔က်င္သည္။ သူသည္ Social Justice (လူမႈေရး တရားမွ်တမႈ) အမည္ရွိသတင္းစာတြင္ ဒီမိုကေရစီကို ဆန္႔က်င္ေသာ အယူအဆမ်ားကို ေရးသားသည္။ ၁၉၃၀ႏွစ္မ်ားတြင္ ဖက္ဆစ္ဝါဒႏွင့္ နာဇီဝါဒတို႔ကို ေထာက္ခံႃပီး အာဏာရွင္မူဆိုလီနီကို ခ်ီးမြမ္းေႁပာဆိုသည္။ ဘုန္း ေတာ္ႄကီး ကူလစ္သည္ အလြန္လူႄကိဳက္မ်ားေသာ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးႁဖစ္ႃပီး ႐ုစ္ဘယ့္ႃပီးလွ်င္ ႂသဇာအရွိဆံုးေသာ ႏိုင္ငံ ေရးသမားတစ္ေယာက္ႁဖစ္သည္။

၁၉၃၃ စီးပြားေရးကပ္ဆိုက္ေသာ ကာလတြင္ တက္လာေသာႏိုင္ငံေရးသမားတစ္ေယာက္မွာ ဟူ၀ီေလာင္း (Huey Long)  ႁဖစ္သည္။ သူသည္ လူ၀စၥီယာနာျမိဳ႕ေတာ္ဝန္ႁဖစ္ႃပီး အလြန္ စကားေႁပာေကာင္းသူ ျဖစ္သည္။ သူသည္ ဥပေဒအရအုပ္ခ်ဳပ္မႈကို ဆန္႔က်င္သူႁဖစ္သည္။ သူသည္ လာဘ္ထိုးမႈမ်ားနဲ႔ ျခိမ္းေႁခာက္မႈမ်ားကို သံုး၍ တရားသူႄကီးမ်ားႏွင့္ ပံုႏွိပ္မီဒီယာမ်ားကို သူ႔အလိုက်ႁဖစ္ေစသည္။

အတိုက္အခံအမတ္တစ္ေယာက္က “ခင္ဗ်ား ႏိုင္ငံေတာ္အေႁခခံဥပေဒကို ၾကားဖူးသလား …” ဟု ေမးေသာ္ သူက “အခု ကြ်န္ေတာ္ဟာ အေႁခခံဥပေဒပဲ” လို႔ေႁဖသည္။

သတင္းစာအယ္ဒီတာ ေဟာ္ဒင္ကာတာ (Hodding Carter) က ဟူ၀ီေလာင္းကို ‘အေမရိကန္ေႁမမွာ ေပါက္ဖြားတဲ့ တကယ့္အာဏာရွင္ ပဲ’ဟုေခၚသည္။

၁၉၃၄ ခုႏွစ္ တြင္ ဟူ၀ီေလာင္းသည္ ႁပည္သူမ်ားအား ႏိုင္ငံ၏ျကြယ္ဝမႈမ်ားကို ညီတူညီမွ် ခြဲေဝသည့္ စီမံကိန္းကို တင္ႁပခဲ့သည္။ သူ႔တင္ႁပခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ရရွိေသာစာမ်ားသည္ အႁခား ဆီးနိတ္အမတ္မ်ားအားလံုး ေပါင္းလဒ္ထက္ မ်ားသည္။ သမၼတထက္ပင္ မ်ားသည္။ ဟူစီေလာင္းသည္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ရန္ စီစဥ္ခဲ့သည္။ သူက ေႁပာသည္မွာ ‘႐ုစ္ဘယ့္ေလာက္ေတာ့ အေပ်ာ့ေပါ့’ဟုဆိုသည္။

သို႔ေသာ္ ၁၉၃၅ တြင္ ဟူ၀ီေလာင္း အလုပ္ႄကံခံရသည့္အတြက္ ဘာႁဖစ္မည္ကို မသိခဲ့ရေခ်။

ဒီမိုကေရစီ ဆံုး႐ံႈးရမည့္အႁဖစ္မ်ားသည္ ဒုတိယကမၻာစစ္အႃပီးကာလတြင္လည္း ရွိခဲ့သည္။

ဆီးနိတ္အမတ္ ဂ်ိဳးဇက္မက္ကာသီသည္ စစ္ေအးကာလ ကြန္ႁမဴနစ္တို႔၏ အႏၱရာယ္ကို အေႂကာင္းႁပ၍ ႁဖတ္ေတာက္ႁခင္း၊ ပိတ္ပင္ႁခင္း၊ စိစစ္ႁခင္း အစရွိေသာ အလုပ္တို႔ကို အားေပးလုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္ႁပည္သူမ်ား၏ ေထာက္ခံမႈကိုလည္း ရရွိခဲ့သည္။ မက္ကာသီသည္ လူႄကိဳက္အမ်ားဆံုးကာလတြင္ အေမရိကန္လူထု တဝက္နီးပါး၏ ေထာက္ခံမႈကို ရရွိခဲ့သည္။ ၁၉၅၄တြင္ ဆီးနိတ္လႊတ္ေတာ္က သူ႕ကိုပယ္ခ်ခဲ့သည္။

၁၉၆၈ႏွင့္ ၁၉၇၂ ၾကားတြင္ အယ္လ္ဘားမားျမိဳ႕ေတာ္ဝန္ ေဂ်ာ့ခ်္ဝဲေလ့စ္သည္ သမၼတႁဖစ္ရန္ ႄကိဳးပမ္းခဲ့သည္။ သူသည္ အႂကမ္းဖက္မႈကို အားေပးသူႁဖစ္ႃပီး အေႁခခံဥပေဒ၏ စံႏႈန္းမ်ားကို ပစ္ပယ္သူ ႁဖစ္ေသာ္လည္း သူ၏အေႁပာအဆိုေကာင္းႁခင္းတို႔ေႂကာင့္ ဒီမိုကေရစီကို က်ဆံုးေအာင္လုပ္မည့္သူ ဟူသည္ကို မသိႏိုင္ေခ်။ သူ၏စကားမ်ားကို နားေထာင္ႂကည့္ပါ။

သူက ဆိုသည္မွာ … ‘အေႁခခံဥေပဒထက္ပိုႃပီး ႂသဇာအာဏာရွိတဲ့ အရာတစ္ခုဘဲ ရွိပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ႁပည္သူလူထုရဲ႕ ဆႏၵသာ ႁဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ သဘာဝက်ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အေႁခခံဥပေဒဆိုတာ ဘာလဲ၊ ႁပည္သူလူထုက ေပါက္ဖြားလာတာ မဟုတ္လား။ ႁပည္သူလူထုသာလွ်င္ အေႁခခံဥေပဒရဲ႕ မူလပိုင္ရွင္ မဟုတ္လား။ ဒါေႂကာင့္ အေႁခခံဥေပဒရဲ့ မူလပိုင္ရွင္ႁဖစ္တဲ့ ႁပည္သူလူထုဟာ သူတို႔မလိုခ်င္ေတာ့တဲ့ အေႁခခံဥပေဒကို သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ပယ္ဖ်က္လိုက္ႏိုင္တာေပါ့’ …

ဤစကားမ်ားသည္ ႁပည္သူလူထု အႄကိဳက္ႁဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ေဂ်ာ့ဝဲေလ့စ္သည္ ႁပည္သူလူထုစိတ္ႄကိဳက္ စကားမ်ားကိုသံုး၍ သူ၏ပန္းတိုင္ႁဖစ္ေသာ ဒီမိုကေရစီက်ဆံုးႁခင္းကို ဦးတည္သည့္အလုပ္မ်ားကို လုပ္မည္ဟူသည္ကို ဘယ္သူမွမႁမင္ႏိုင္ေခ်။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံကို အာဏာရွင္မ်ားလက္ထဲသို႔ မေရာက္ေအာင္ တားဆီးႏိုင္ေသာအရာမွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီအေပၚ ယံုႂကည္ႁခင္း၊ ဂတိကဝတ္ႁပဳထားႁခင္းတို႔ ျဖစ္သည္ဟု ယူဆဖြယ္ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ သမိုင္းကိုႁပန္ ႂကည့္လွ်င္ ဂိတ္ေစာင့္သူမ်ားျဖစ္ၾကေသာ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ကို ေတြ႔ရွိႏိုင္သည္။

ဂိတ္ေစာင့္သူမ်ား၏ သမိုင္းကို ျပန္လည္ေလ့လာၾကည့္မည္ ဆိုလ်င္ – အေမရိကန္ႏိုင္ငံကို စတင္ထူေထာင္ခဲ့စဥ္ကပင္ ႁဖစ္သည္။ ၁၇၈၇ ခုႏွစ္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၏ အေႁခခံဥပေဒသည္ ကမၻာေပၚတြင္ ပထမဦးဆံုးေသာ သမၼတစံနစ္ကို ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ႁခင္းႁဖစ္သည္။ သမၼတစံနစ္သည္ ဂိတ္ေစာင့္ႁခင္းလုပ္ငန္းအတြက္ စိန္ေခၚမႈႁဖစ္သည္။

ဤေနရာတြင္ သမၼတစံနစ္ႏွင့္ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီစနစ္တို႔၏ ကြားႁခားပံုကို သိဖို႔လိုအပ္ပါသည္။ ပါလီမန္ဒီမို ကေရစီစံနစ္မ်ားတြင္ ဝန္ႄကီးခ်ဳပ္ႁဖစ္လာမည့္ပုဂၢိဳလ္သည္ ပါလီမန္အဖြဲ႕ဝင္တစ္ဦးႁဖစ္သည္။ ပါလီမန္၏ အေရးပါေသာေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဝန္ႄကီးခ်ဳပ္ကို ေရြးခ်ယ္ရသည္။ ဝန္ႄကီးခ်ဳပ္အေရြးခံရေသာ သူသည္ ပါလီမန္အတြင္းရွိ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား၏ ေထာက္ခံမႈကို ရရွိမည္။ အစိုးရဖြဲ႕ပံုဖြဲ႕နည္းသည္ စစ္ထုတ္ကိရိယာ သေဘာမ်ိဳးသက္ေရာက္သည္။

သမၼတစနစ္တြင္မူ သမၼတသည္ လႊတ္ေတာ္၏အဖြဲ႔ဝင္ ႁဖစ္စရာ မလိုပါ။ လႊတ္ေတာ္က တင္ေႁမာက္ႁခင္းလည္း မဟုတ္ပါ။ သီအိုရီ (စာေတြ႔) သေဘာအရေႁပာရလွ်င္ သမၼတကို ႁပည္သူလူထုက ေရြးခ်ယ္ႁခင္းႁဖစ္သည္။ သီအိုရီသေဘာတရားအရ မည္သူမဆို သမၼတ အေရြးခံႏိုင္သည္။ အကယ္၍ ထိုသူသည္ လံုေလာက္ေသာေထာက္ခံမႈကို ရရွိလွ်င္ သမၼတႁဖစ္ႏိုင္သည္။

ဤသည္ကား ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီစံနစ္ႏွင့္ သမၼတစံနစ္တို႔၏ ကြာႁခားခ်က္ကို ဘာသာႁပန္ဆိုသူ (ေဒါက္တာခင္ေမာင္ဝင္း(သခ်ၤာ)) က နားလည္သေလာက္ ဘာသာႁပန္ႁခင္း ႁဖစ္သည္။

(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)


သင့္အေၾကာင္း သင့္လုုပ္ငနး္ ေၾကာ္ျငာ သည္ေနရာမွာ ေၾကာ္ျငာႏိုုင္ပါျပီ
No tags for this post.

Related posts

အလားတူ စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ စာမ်ား၊ ေဆာင္းပါးမ်ား ...:ဘာသာျပန္က႑, အခန္းဆက္မ်ား, ေဒါက္တာခင္ေမာင္၀င္း (သခ်ာၤ)

Comments are closed.

ေၾကာ္ျငာ … ေၾကာ္ျငာ …

စာအုပ္ျမင္ ခ်စ္ခင္ပါေစ

မိုုးမခမွာ ေၾကာ္ျငာပါ

Help MoeMaKa

မိုုးမခ Kindel Store

မိုုးမခ Kindel Store

MoeMaKa Online Store

MoeMaKa Online Store

Colorful People Memorial Place

%d bloggers like this:

မိုုးမခနဲ႔ ပတ္သက္သမွ်

ဇင္လင္း၏ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ စစ္ခင္းသူ နဲ႔ အျခားေဆာင္းပါးမ်ား ထြက္ပါျပီ

By

ဇင္လင္း၏ စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ စစ္ခင္းသူ နဲ႔ အျခားေဆာင္းပါးမ်ား ထြက္ပါျပီ မိုးမခစာအုပ္စင္၊ ဒီဇင္ဘာ ၈၊...

Read more »

ေမာင္ေမာင္စိုး၏ ႏွင္းဆီနီနီအိပ္မက္မ်ား(၁၉၇၅-၈၀) ထြက္ပါျပီ

By

ေမာင္ေမာင္စိုး၏ ႏွင္းဆီနီနီအိပ္မက္မ်ား(၁၉၇၅-၈၀) ထြက္ပါျပီ (မိုးမခ) ႏို၀င္ဘာ ၁၄၊ ၂၀၁၈ မိုးမခစာေပက ထုတ္ေ၀ျပီး...

Read more »

ဂ်ဴနီယာ၀င္းရဲ့ မိုနာလီဇာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာပန္းခ်ီမ်ား ခံစားမႈေဆာင္းပါး ထြက္ျပီ

By

ဂ်ဴနီယာ၀င္းရဲ့ မိုနာလီဇာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာပန္းခ်ီမ်ား ခံစားမႈေဆာင္းပါး ထြက္ျပီ (မိုးမခစာအုပ္စင္) ေအာက္တိုဘာ ၁၈၊ ၂၀၁၈...

Read more »

ေဒါက္တာခင္ေမာင္၀င္း(သခ်ာၤ) ၏ ေခတ္သစ္အတြက္ပညာေရး ထြက္ျပီ

By

ေဒါက္တာခင္ေမာင္၀င္း(သခ်ာၤ) ၏ ေခတ္သစ္အတြက္ပညာေရး ထြက္ျပီ (မိုးမခ) ေအာက္တိုဘာ ၁၂၊ ၂၀၁၈ မိုးမခစာေပက...

Read more »

သင္ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ရာ စာကို အနည္းဆုံး ၁ ေဒၚလာ လွဴျပီး မိုးမခကို ကူညီပါ

Donate while shopping on amazon

Recent Comments

Tags

(all tags)